waterberging
De Gouden Boaiem heeft een belangrijke functie als weidevogelgebied (foto: Natuureiland Gouden Boaiem).

Wetterskip Fryslân is half augustus begonnen met het inrichten van het poldereiland Gouden Boaiem als waterbergingsgebied. De polder tussen Woudsend en Heeg wordt alleen als waterberging ingezet bij extreem hoge waterstanden in de Friese boezem en als er geen andere mogelijkheden zijn om water af te voeren. Het werk wordt naar verwachting in december afgerond.

Bij de inrichting van de Gouden Boaiem werkt het waterschap samen met Staatsbosbeheer, dat het eiland in eigendom heeft, en de biologische melkveehouder die de grond pacht. Het beheer van het eiland staat in dienst van de weidevogels. Door de ligging en diepte van de polder is deze volgens het waterschap zeer geschikt om bij stortbuien tijdelijk extra water op te slaan.

Extremer weer
“In de afgelopen jaren breidden wij al op verschillende locaties in Fryslân de opvangcapaciteit bij extreme wateroverlast uit”, benadrukt het waterschap. “Door de klimaatverandering krijgen we vaker te maken met extreme neerslag en watertekorten door droogte. Daarom onderzoeken wij voortdurend de mogelijkheden in de buurt van de Friese boezem om meer water te kunnen bergen.”

Eens in de tien tot vijftien jaar
“We zetten het eiland in als waterberging als de waterstanden in de boezem zo hoog zijn dat er risico’s op overstromingen zijn. Op basis van de huidige voorspellingen verwachten we het eiland eens in de tien tot vijftien jaar in te zetten als waterberging. De polder wordt alleen als waterberging ingezet in de periode tussen 15 juli en 1 februari, dus buiten het broedseizoen om. Het eiland wordt zo ingericht dat de daar aanwezige twee boerderijen en vakantiewoning droog blijven”, aldus Wetterskip Fryslân. Deze boerderijen krijgen een eigen waterkering.
Tekst loopt door onder de afbeelding

waterberging
Het poldereiland Gouden Boaiem (rode lijn) waar Wetterskip Fryslân aan de slag gaat (bron: Wetterskip Fryslân).

Nieuwe inlaat
Als de Gouden Boaiem onder water wordt gezet, stroomt het water via een nieuwe inlaat de polder in. Deze inlaat van beton en damwanden bouwt het waterschap in de polderdijk aan de oostkant van het eiland. Tijdens de inzet als waterberging komt er ongeveer 75 centimeter tot 1 meter water in de polder te staan. De polder is 150 hectare groot en kan ongeveer 1,2 tot 1,5 miljoen m3 water opvangen.

Verbeteren waterkering
Na gebruik als waterberging wordt het water weer afgevoerd als het waterpeil in de boezem voldoende is gezakt. Het gemaal op het eiland zorgt voor het droogmaken. Ook helpen trekkerpompen om de polder snel leeg te pompen. “Om het gebied onder normale omstandigheden droog te houden, verbeteren we over een lengte van circa 4 kilometer de waterkering rond de Gouden Boaiem”, meldt het waterschap. “Zo is deze voor de toekomst weer voldoende stevig en hoog om het water te keren.”

Water- en natuurkwaliteit
Langs de Hegemer Mar worden bovendien slenken gegraven en palenrijen geplaatst. Hiermee ontstaan ondiepe, luwe waterzones waar het zonlicht de bodem beter kan bereiken. Ook ontstaat er een geschikter leefgebied voor waterplanten en -dieren. Bovendien groeit waterriet beter in de luwe oevers. Dit zuivert het water. Verder werken het waterschap en Staatsbosbeheer aan een betere waterhuishouding voor landbouw en natuur. Er komen nieuwe waterschapswerken (stuwen, inlaten en duikers) langs de poldersloten. Ook worden de sloten voorzien van flauwe, natuurvriendelijke oevers die zorgen voor meer variatie in het leefgebied van planten en dieren. Met dit alles draagt het project bij aan de doelen voor schoon water van de Europese Kaderrichtlijn Water. Ook draagt het bij aan de functie van de Gouden Boaiem als weidevogelgebied.

Investering 2,3 miljoen euro
De totale kosten voor het project bedragen 2,3 miljoen euro. Het project wordt gefinancierd door Wetterskip Fryslân en het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (POP3). Aannemer Haarsma Infra en Milieu uit Tjerkwerd voert de werkzaamheden uit.