Erica Schaper en Cees Buisman onthullen de naam van het nieuwe lab (foto: Wetsus).

Cees Buisman, lid van de raad van bestuur van Wetsus, en Erica Schaper, bestuursvoorzitter van NHL Stenden, openden 18 april een nieuwe onderzoeksfaciliteit op de WaterCampus in Leeuwarden. In het hoogspanningslaboratorium voeren beide instellingen onderzoek uit op het gebied van hoogspanning en water.

Tijdens de opening onthulden ze ook de naam van het laboratorium: “Gilbert-Armstrong Laboratory”. Gilbert was de uitvinder van electrospray, Armstrong van de zwevende waterbrug, twee onderwerpen die wetenschappers en studenten in het lab gaan bestuderen. Het lab zal gebruikt worden door Wetsus (PhD’s, researchers en master studenten), NHL Stenden (hbo, toegepast onderzoek) en de senioronderzoekers van beiden.

Electrospray
Ze onderzoeken hier “electrohydrodynamics”, wat letterlijk betekent: de beweging van het water door elektriciteit. Een voorbeeld is electrospray, waarbij water door een kleine, elektrisch geladen verstuiver stroomt en door de lading heel kleine druppels maakt. Bedrijven passen het proces al op industriële schaal toe, maar in het laboratorium kunnen onderzoekers dieper gaan. Zo kunnen ze onderzoeken hoe de lading in het water zit, hoe het mogelijk is om water elektrisch op te laden en door hoogspanning in een ander toestand te brengen.

Zwevende waterbrug
Hiervoor onderzoeken ze onder meer de “zwevende waterbrug”: een vrij zwevende sliert van water tussen twee bekerglazen onder hoogspanning. Armstrong ontdekte in 1893 dat het water op moleculaire schaal gedrag vertoont dat afwijkt van het gedrag van moleculen in gewoon water. De ontdekking was in de wetenschappelijke wereld vergeten tot een revival in 2007. Toen startte een groep wetenschappers van Wetsus en TU Graz met onderzoek naar de elektrische eigenschappen van de waterbrug en het water in de bekerglazen.

Belangrijke ontdekking
Deze ontdekking is belangrijk voor een groot aantal toepassingen: naast de toepassing om elektrische lading op te slaan (een “waterbatterij”) wordt het in toekomst mogelijk om een zuur of een loog te maken zonder tegen ion – gewoon zuur of basisch water. Dat effent het pad voor zeer milieuvriendelijke schoonmaakmiddelen, minder afvalstoffen bij chemische processen en nieuwe mogelijkheden voor medische toepassingen. Daarnaast kijken de onderzoekers in het nieuwe lab hoe bliksemontladingen onder water werken.