“We komen nog handen tekort bij het vermarkten van onze waterkennis”

Door Anton Stig
Dat wordt de rode draad en de boodschap in de presentatie van Martien Beek uit de staf van de Deltacommissaris. Hij treedt op 2 juni op als één van de sprekers op de themadag ‘Ondernemen in de Delta-industrie.’ De moraal van zijn verhaal op de door OTAR en Waterforum georganiseerde themadag: de watersector zou veel meer aan slagkracht kunnen winnen door meer samen te werken. En waarbij door het koppelen van nationale belangen met internationale marktkansen het nationale Deltaprogramma ook als springplank naar de internationale markt zou kunnen fungeren. 
Eigen ‘waterachtergrond’
Beek, sinds medio 2013 werkzaam bij de staf van de Deltacommissaris, weet zeker dat hij zijn toehoorders op deze en veel meer andere fronten best het nodige kan vertellen. Aan zijn eigen ‘waterachtergrond’ zal het in elk geval niet liggen. Hij weet waarover hij praat. Na zijn studie land- en watermanagement deed hij jarenlang als projectleider ervaring op bij DHV (inmiddels Royal HaskoningDHV). Om daarna via het ministerie van Buitenlandse Zaken te worden aangesteld als ‘waterdeskundige’ op de Nederlandse ambassades van China en Vietnam. Eenmaal terug in Nederland werd hij via Buitenlandse Zaken gedetacheerd aan het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Een departement waar hij opnieuw in aanraking kwam met watergerelateerde ontwikkelingsprogramma’s. Onder meer voor Vietnam. Zijn internationale ervaringen komen hem nu ook  uitstekend van pas bij zijn verantwoordelijkheid als adviseur van de Deltacommissaris. 
Hoe kijkt u tegen uw taak en functie in de staf van de Deltacommissaris aan? 
“Deze baan is me om meerdere redenen op het lijf geschreven. Door mijn ervaringen in het buitenland weet ik wat er zoal komt kijken bij het internationaal vermarkten van onze expertise op het gebied van water. Wat dat betreft kunnen er nog wel eens kansen blijven liggen. Ik vind het dan ook een mooie uitdaging om daar actief een rol in te hebben en te kijken wat er beter kan, zodat we ook op dat front richting uitvoering Deltaprogramma belangrijke stappen voorwaarts kunnen maken. Daarnaast zijn er uiteraard meer aandachtspunten in mijn taak. Rode draad daarin is een regisseursrol om bedrijven, kennisinstellingen en overheid met elkaar te verbinden om op zo doelmatig mogelijke wijze de uitvoeringsfase van het Deltaprogramma realiseerbaar te maken.” 
Wat stelt u zich bij de export van ons kennis en ervaring voor? 
“Bij het Deltaprogramma gaat het om veel meer dan droge voeten alleen. Gaandeweg ontwikkelen we op allerlei fronten nieuwe kennis. Dan praat je bijvoorbeeld over innovaties die soms uit een lokaal knelpunt en een lokale oplossing zijn ontstaan. Met onze oplossingen en inventiviteit zijn we wat dat betreft al aardig zichtbaar. We staan op de wereld bekend als één van de veiligste delta’s. Dat maakt indruk. En we hebben al een paar steengoede exportproducten, die deuren openen. De kunst is echter niet alleen die kennis internationaal te vermarkten, maar bijvoorbeeld ook te koppelen aan de uitvoering van een project. Bijvoorbeeld door in eigen land samenwerking te zoeken met specialisten. Daar kunnen we nog veel efficiënter in zijn. Dus zetten we als overheid ook daar op in. Want helaas is het niet zo dat wanneer je in Nederland iets innovatiefs ontwikkelt, je dat ook automatisch in het buitenland kunt verzilveren. Dat vergt maatwerk, samenwerking en afstemming. Dan praat je eigenlijk over het Deltaprogramma als keuken waarin nieuwe recepten worden ontwikkeld, die vervolgens ook op de internationale markt zouden kunnen worden gebracht.”
Wat staat u in dat opzicht concreet te doen?
 “Op het internationale vlak de koppeling sterker zien te maken tussen overheid en de marktpartijen en daarin ook synergie zien te creëren en te bewerkstelligen. Internationaal komen heel veel aanvragen binnen van landen die meer willen weten over onze aanpak en zoeken naar specifieke oplossingen in waterproblemen. Oplossingen en innovaties die ook voor hen relevant kunnen zijn. Maar nogmaals, bij het vermarkten komen we eigenlijk nog handen tekort.” 
Het Deltaprogramma is al langere tijd in gang. Komt u wat dat betreft niet in een gespreid bedje, waarin al veel zaken meer of meer vastliggen? 
“Wat de afgelopen 5 jaar over de volle breedte van de sector is gebeurd, is inderdaad al indrukwekkend. Daarin is enorm veel werk verzet. Voor de buitenwereld mag de snelheid misschien ogenschijnlijk niet hoog liggen, maar voorlopig weten we precies wanneer en waar actie moet worden ondernomen door de plannen en kaders die hiervoor zijn vastgesteld. Maar één ding is duidelijk: de opgaven moeten natuurlijk ook nog eens in de praktijk verwezenlijkt worden. Dus in de aanloop naar die fase liggen nog diverse uitdagingen.
Als u een reclamespotje zou mogen maken om belangstellenden te stimuleren vooral naar uw lezing te komen luisteren, hoe zou die tekst dan luiden? 
“Nu het Deltaprogramma richting uitvoering gaat komen, is het vooral zaak dat het bedrijfsleven, de kennisinstituten en alle denkbare partijen niet achterover te leunen en denken van: tegen de tijd dat er concreet iets valt aan te besteden spelen we daar op dat moment wel op in. De uitdaging ligt misschien juist ook wel in het traject ervoor. Zeker waar het gaat om het gemeenschappelijk belang en de samenwerking tussen partijen. Uiteraard proberen we daar als overheid in te sturen, maar het vraagt ook een actieve input van alle betrokkenen zelf. Mijn boodschap is dan ook: laat het Deltaprogramma niet passief over je heen komen, maar denk actief mee in (nieuwe) oplossingen en gericht op de regio’s. Het gaat daarbij ook niet alleen om innovaties, maar net zo goed om de samenwerking tussen rijk, provincies, gemeenten, waterschappen en bedrijven. Kortom, kijk naar wat efficiënter kan, naar een antwoord op de vraag hoe zaken en uit te voeren projecten beter met elkaar verbonden kunnen worden, zodat een opgave beter, efficiënter, maar tot slot ook goedkoper gerealiseerd kan worden. “
Hebt u voor toehoorders misschien ook in de financiële sfeer nog belangrijk nieuws te melden? 
“Ik zag op internet nog een aankondiging van de themadag langskomen die de indruk wekte dat er veel geld te halen zou zijn. Voor uitvoering van de verschillende projecten tussen 2015-2028 is weliswaar inderdaad ruim 16 miljard euro gereserveerd, maar die som zal uiteindelijk waarschijnlijk niet afdoende zijn. Althans, afgemeten aan de ambities die er liggen. Kortom, we hebben een Deltafonds, maar dat zal door de jaren heen niet toereikend blijken te zijn voor de opgaven. Dus ook om die reden zal doorlopend ingezet moeten worden op meer efficiency. Het goede nieuws is dat eerdergenoemd budget daadwerkelijk is gereserveerd en dus echt klaar ligt voor de uitvoering van het Deltaprogramma door middel van het Deltafonds.” 
Wanneer is voor u als spreker de themadag geslaagd? 
“De dag kan voor mij niet stuk als de bezoekers zich meer dan tevoren zullen realiseren dat het Deltaprogramma zeker geen overheidsissue alleen is met diezelfde overheid als beschermheer. Het Deltaprogramma moet gedragen worden door alle partijen die daar een rol in spelen, of nog willen spelen. Waarbij het succes vooral zal afhangen van de mate van samenwerking en afstemming. Want juist daarin moet het gebeuren. Verder zullen we als overheid ook moeten kijken naar mogelijkheden om innovaties te stimuleren. En de belanghebbenden proberen zo optimaal mogelijk te informeren over wat er op de agenda staat, welke werken er aankomen. Bijvoorbeeld door het ontwikkelen van een activiteiten- en/of aanbestedingsagenda, zodat markpartijen daar tijdig op kunnen anticiperen. ”
Meer informatie over NL Delta Podium 2015 (Programma en Aanmelden)