Watersector kan veel winst behalen met gedetailleerde neerslagvoorspellingen

Dat nauwkeurige neerslagmetingen en voorspellingen van groot belang zijn voor de watersector is duidelijk. De Buys Ballotzaal van het KNMI was dinsdagmiddag helemaal vol met ruim honderd belangstellenden, toen Gerard van Steenhoven, directeur van het KNMI, iedereen welkom heette. 

Aan de hand van een anekdote vertelde hij dat hij zelf ervaren heeft hoe moeilijk het is om nauwkeurig neerslag te meten. Van Steenhoven sprak de ambitie uit om niet alleen de kwaliteit van de metingen te verbeteren maar ook voorspellingen nauwkeuriger te krijgen. Hij riep de zaal op om deze ambitie gezamenlijk op te pakken en hoopte op de start van een traditie. 

Twee initiatieven
Tobias Renner, werkzaam op grensoverschrijdende projecten bij Royal HaskoningDHV lichtte het doel alsmede het progamma van de middag toe. Centraal stonden twee initiatieven, de Nationale Regen Radar en het verbeteren van het neerslagmeternetwerk in Nederland. Beide initiatieven hebben tot doel om waterbeheerders te voorzien van de nauwkeurige neerslagdata die ze nodig hebben. Met name voor beslissingsondersteunende systemen is het noodzakelijk te weten wanneer het nodig is om in te grijpen. Daarbij is het essentieel om te weten waar hoeveel water gaat vallen. Tegelijkertijd is het van belang om te weten wat de huidige situatie van een watersysteem is. Bijvoorbeeld hoeveel er kan nog worden geborgen. Hoe simpel het lijkt om de waterbalans in kaart te brengen, ook daarvoor is het van belang nauwkeurig inzicht te hebben in de hoeveelheid neerslag die is gevallen. Aan de hand van een zestal presentaties werd stilgestaan bij verschillende aspecten rondom neerslag in het waterbeheer.
Nationale Regenradar
Tineke Cnossen, Manager Watersystemen en waterveiligheid bij waterschap Noorderzijlvest lichtte de aanleiding, de stand van zaken alsmede de ambitie van de Nationale Regen Radar toe. Een uniek project vanwege de samenwerking binnen de gouden driehoek, de samenwerking met grensoverschrijdende instituten alsook de aanbestedingsprocedure welke is genomineerd voor een Europese prijs.
Aan de hand van een foto van mieren die een keten vormen riep Cnossen op om aan te haken en elkaar als waterschappen zo te versterken. Hanneke Schuurmans, werkzaam bij Royal HaskoningDHV en inhoudelijk projectleider van de Nationale Regenradar, en Hidde Leijnse, radar expert van het KNMI en betrokken bij de Nationale Regen Radar, vertelde waarom het zo lastig is om goed neerslag te meten en te voorspellen. 

Combinatie meetmethoden
Hierbij werden de voor- en nadelen van radar en regenmeter behandeld. Een combinatie van die twee meetmethoden levert het beste resultaat. Belangrijkste aanbeveling is daarbij dat grondstations frequenter meten en frequenter de data doorsturen dan nu het geval is. Dit vormde een mooie brug naar het initiatief van het KNMI om het huidige regenmeternetwerk te moderniseren en te harmoniseren. Dit initiatief werd toegelicht door Janet Wijngaard en Jan Rozema van het KNMI, die later deze maand een intentieverklaring naar de waterbeheerders gaan sturen. Welke regenmeter(s) zullen worden aanbevolen is nog niet zeker. Tijdens een excursie met ‘technisch weer’ naar het meetveld van het KNMI kon iedereen met eigen ogen zien welke opstellingen er mogelijk zijn.
Praktijkvoorbeelden
Na de pauze vertelde Jeroen Hermans van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier over het belang van hoog resolute neerslagmetingen aan de hand van een aantal praktijkvoorbeelden. Ook hij riep de aanwezigen op om aan te sluiten zodat goede ideeën voor verbeteringen kunnen worden verzameld en worden doorgevoerd. 
Wytze Schuurmans en Jan-Maarten Verbree van Nelen&Schuurmans lieten zien hoe de brondata afkomstig van de Nationale Regenradar eruit ziet – een niet aansprekende hoeveelheid van duizenden getallen. Vervolgens toonde ze interactief hoe deze data kan worden gevisualiseerd en data ook daadwerkelijk informatie wordt waar de eindgebruiker wat mee kan. Daarbij toonden ze het belang aan om deze data in een verband te zien met andere databronnen die van belang zijn voor waterbeheerders.
Winst watersector
Het middagprogramma werd afgesloten met een inspirerende lezing van professor Remko Uijlenhoet van Wageningen Universiteit. Aan de hand van de geschiedenis van de hydrometeorologie toonde hij dat reeds in 1977 en 1989 initiatieven waren om meer gebruik te maken van radar technieken in het waterbeheer. De noodzaak daarvan werd door illustratieve voorbeelden duidelijk. Tot slot refereerde hij nogmaals aan de ambities en vragen die in 1977 en 1989 werden gesteld. Duidelijk is dat de verschillende partijen flink vooruitgang hebben geboekt maar dat met name op het gebied van voorspellingen tot 6 uur vooruit (nowcasting en blending) nog veel winst te behalen is voor de watersector.
De presentaties en foto’s van het symposium zijn te vinden op www.nationaleregenradar.nl