Gemiddeld zal een gezin met een eigen woning van 200.000 euro in 2020 ongeveer 335 euro per jaar aan waterschapsbelastingen betalen, heeft de Unie van Waterschappen berekend. Dat is een verhoging van circa 3,6 procent ten opzichte van 2019 (foto: pxhere/Creative Commons).

Een gezin met een eigen woning van twee ton betaalt volgend jaar gemiddeld 1 euro per maand meer aan waterschapslasten dan in 2019. Dit berekent de Unie van Waterschappen uit de tariefvoorstellen die de waterschapsbesturen momenteel bespreken. Volgens de Algemene Waterschapspartij komt echter een steeds groter deel van de waterschapslasten op het bordje van huishoudens.

Dat blijkt volgens de Algemene Waterschapspartij (AWP) uit eigen onderzoek. “Eén van de voornaamste waterschapsbelastingen is de watersysteemheffing. Die is, in het geval van eigenaren van onroerend goed, gebaseerd op de WOZ-waarde van het pand”, stelt Hans Middendorp, vicevoorzitter van de AWP. “Echter, in de afgelopen tien jaar is de WOZ- waarde van woningen en huurwoningen veel harder gestegen dan van bedrijven en kantoren.”

Meer investeringen vanwege klimaatverandering
Volgens de Unie van Waterschappen is de lastenstijging in 2020 een gevolg van de toename van de investeringen die waterschappen, meer dan in voorgaande jaren, doen om de gevolgen van de klimaatverandering op te vangen. ‘Zij treffen maatregelen om ons land klimaatbestendig in te richten en schade en overlast door te veel of te weinig water te beperken. Daarnaast investeren de waterschappen in het opwekken van duurzame energie om een bijdrage te leveren aan het voorkomen van verdere klimaatverandering’, meldt de Unie op haar website.

‘Belastingstijging zo beperkt mogelijk’
“De hogere rivierafvoeren, extremere regenbuien en langere perioden van droogte van de laatste tijd zijn allemaal signalen dat het klimaat verandert”, zegt Toine Poppelaars, bestuurslid van de Unie. “We moeten meer investeren om dijken en watersystemen tijdig aan te passen. Met innovatieve oplossingen, samenwerking en een efficiënte bedrijfsvoering houden we de lastenstijging zo beperkt mogelijk. Door de opgaven waar de waterschappen nu voor staan, is enige lastenverhoging helaas onvermijdelijk.”

Verschillen tussen de waterschappen
De hoogte van de waterschapsbelastingen verschilt per waterschap, omdat geen gebied tenslotte hetzelfde is. Gemiddeld zal een gezin met een eigen woning van 200.000 euro in 2020 ongeveer 335 euro per jaar aan waterschapsbelastingen betalen, heeft de Unie berekend. Dat is een verhoging van circa 3,6 procent ten opzichte van 2019. Voor de meeste andere huishoudens en de bedrijven zal de lastenstijging volgens de UvW vergelijkbaar zijn. Voor agrariërs die werken op onbebouwde grond, zoals in de akkerbouw en veeteelt, is de stijging wat hoger, gemiddeld 6 procent. De besturen van alle 21 waterschappen besluiten in de komende weken over de uiteindelijke belastingtarieven. Rond 1 maart 2020 vallen de belastingaanslagen op de mat.

Scheefgroei in de watersysteemheffing
De AWP vreest dat de waterschapsbesturen ook dit jaar weinig zullen doen aan wat de partij noemt ‘de scheefgroei in de watersysteemheffing op onroerend goed’, die het afgelopen decennium is ontstaan. Middendorp: “Anders dan bij gemeentebelastingen, is er bij waterschappen geen apart tarief voor woningen en bedrijven. In de praktijk wordt dan een gewogen gemiddelde gehanteerd. Met als gevolg dat het aandeel van woningen in de watersysteemheffing elk jaar iets groter wordt en het aandeel van bedrijfsgebouwen en kantoren juist iets kleiner. Dat komt doordat de totale opbrengst van al het onroerend goed samen niet mag stijgen, afgezien van prijsstijgingen en dergelijke. Als alle huizen samen ‘sluipenderwijs’ steeds iets meer betalen, gaat het totaalbedrag voor alle bedrijven samen vanzelf elk jaar iets omlaag.”

Vallei & Veluwe
Zo heeft de AWP uitgezocht dat in het waterschap Vallei & Veluwe in de afgelopen tien jaar de WOZ-waarde voor woningen zich heel anders ontwikkelde dan die van ‘niet-woningen’ (lees: bedrijven en kantoren). De waterschappen maken geen onderscheid in tarief voor deze categorieën. Daardoor brengen bij Vallei en Veluwe de bedrijven en kantoren samen inmiddels 27 procent minder op en de huishoudens 7 procent meer, stelt de AWP vast.

Om correctie gevraagd
In Middendorps ‘eigen’ waterschap, het Hoogheemraadschap van Delfland, heeft de AWP het College (zo heet daar het Dagelijks Bestuur) inmiddels om een correctie gevraagd teneinde ‘deze sluipende toename’ te herstellen. “Want in Delfland hebben we in het Bestuursakkoord van begin dit jaar afgesproken dat de lasten niet zullen stijgen. Voor 2020 is zo’n correctie ook niet meer praktisch uitvoerbaar, omdat die begroting al bijna klaar is. Maar voor 2021 verwachten we dat het College met een eerlijk voorstel komt”, zegt Middendorp. In 2018 betaalden alle woningen in Delfland samen 34,6 miljoen euro, bijna 5 maal zo veel als de 7,6 miljoen euro die de bedrijven samen betaalden. “Bovendien betalen alle huishoudens samen ook nog eens 55,3 miljoen euro aan solidariteitsheffing. Huishoudens betalen dus twee keer de hoofdprijs”, aldus Middendorp.