Waterschappen gaan voor energie uit zon, wind, waterkracht, warmte en kou

In navolging van de afspraken van het Klimaatakkoord Parijs (temperatuur mag niet meer dan 1,5 graad stijgen), zetten de waterschappen een tandje bij en streven ze naar energieneutraliteit. Doel van de Green Deal Energie is om meer duurzame energie op te wekken en de uitstoot van CO2 terug te dringen. Hierbij kunnen de waterschappen vele middelen inzetten, zoals afvalwaterzuiveringsinstallaties, poldergemalen, biomassa, terreinen en oppervlaktewater. Waterschappen investeren zelf in duurzame energie, maar stellen ook in toenemende mate hun terreinen ter beschikking aan derden voor het produceren van energie.

Meindert Smallenbroek (ministerie van Economische Zaken), Melanie Schultz van Haegen (minister van Infrastructuur en Milieu), Hans Oosters (Unie van Waterschappen) en Luc Kohsiek (Stowa) ondertekenden de Green Deal Energie tijdens de jaarlijkse Waterschapsdag in Den Haag. Foto: Bart van Vliet.

 

Uitvoering Energieakkoord
In 2011 sloten de waterschappen al een Green Deal Energie af waarin zij beloofden afvalwaterzuiveringsinstallaties om te bouwen naar Energiefabrieken. De nieuwe Green Deal Energie is gericht op de uitvoering van het SER Energieakkoord, waarin is afgesproken dat de waterschappen in 2020 voor 40% in het eigen energieverbruik kunnen voorzien. Daarnaast streven ze naar een vermindering van het energieverbruik van 2005 tot 2020 met 30%. En tussen 1990 en 2020 moet er 30% minder uitstoot van broeikasgas zijn.

Energieverslindende waterzuiveringen
Waterschappen zijn grootverbruikers van energie. Dat komt vooral door de 340 afvalwaterzuiveringsinstallaties en ruim 3600 poldergemalen die zij in bedrijf hebben. Ruim 80% van het totale energieverbruik komt voor rekening van de afvalwaterzuiveringsinstallaties. De doelstelling om 30% energie-efficiëntie te behalen in de periode 2005-2020 ligt binnen bereik als de waterschappen er in slagen de huidige trend van 3% efficiëntieverbetering per jaar voort te zetten.

Biogas
De waterschappen bevestigen in het SER Energieakkoord de afspraak om in 2020 minstens voor 40% zelfvoorzienend te zijn door de ontwikkeling van eigen duurzame energieproductie. In 2014 was de eigen duurzame energieproductie gestegen tot bijna 30% van het totale energieverbruik. De meeste waterschappen richten zich tot nu toe vooral op biogas door slibvergisting op de rioolwaterzuiveringsinstallaties. Er worden steeds meer Energiefabrieken gerealiseerd en vele staan op dit moment in de steigers. De productie van biogas bereikte in 2013 een record van 112 miljoen kuub. De sector is daarmee een van de grootste biogasproducenten in Nederland.

Energiekaart
De waterschappen brengen op een digitale Energiekaart ruim 220 duurzame energieprojecten van de waterschappen in kaart. De Energiekaart laat zien dat het gros van rioolwaterzuivering in Nederland inmiddels biogas produceert. De minst voorkomende vorm van energie-opwekking is waterkracht. Op dit moment zijn er tien projecten waarvan de meeste in het Noorden van Nederland. Opvallend is verder dat windenergie vooral wordt opgewekt op dijken en gemalen of stuwen. Voor zonne-energie zijn kantoren de voornaamste winlocatie. Dankzij de Energiekaart kunnen waterschappen gemakkelijk kennis en ervaring uitwisselen. Van vrijwel elk project is een contactpersoon en telefoonnummer beschikbaar.