‘Waterschappen gaan grote inhaalslag maken met sturingssystemen’

Wielsma houdt zich bezig met de implementatie van sturingssoftware ControlNEXT bij de Nederlandse waterschappen. ControlNEXT, ontwikkeld door Deltares, wordt gebruikt in het operationele waterbeheer, waarbij real-time hoogwatervoorspellingen worden gegeven. Op basis van sturingsalgortime worden vervolgens acties bepaald en doorgestuurd naar de operationele infrastructuur.
De software maakt gebruik van gedetailleerde hydraulische modellen waardoor betrouwbare hoogwatervoorspellingen mogelijk zijn. Het model integreert onder andere modellen als SOBEK of 3Di. Tot veertig verschillende softwaremodellen kunnen aan ControlNEXT worden verbonden. Afgelopen week vonden er internationale softwaredagen plaats bij Deltares in Delft, die door een internationale gebruikersgroep werd bezocht. Vergelijkbare evenementen worden ook georganiseerd voor de Nederlandse gebruikers, waterschappen en gemeenten.

Overgangsfase
Op dit moment passen drie waterschappen in Nederland ControlNEXT toe:  Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, Waterschap Hollandse Delta en Waterschap Noorderzijlvest. Hoogheemraadschap van Delfland is ook begonnen met vergelijkbare software. Andere waterschappen bevinden zich in een overgangsfase of zijn nog niet zo ver. 
Besparingen op energie zijn goed mogelijk omdat de software onder andere rekening houdt met energietarieven. Als het uit veiligheidsoogpunt mogelijk is, kunnen pompen op andere tijdstippen worden aangezet, zoals in de nacht als de stroom goedkoper is. Ook kan de bemaling eventueel worden afgestemd op perioden dat energieleveranciers een overschot aan (groene) energie hebben, bijvoorbeeld als het hard waait, en kan zo besparingen opleveren.Met behulp van de uitgebreide software is eenvoudiger in te spelen op de werking van getijden. Een waterschap kan bij eb spuien vanuit de Boezem op de Waddenzee. Vanwege het lagere waterniveau hoeven de pompen niet aan.
Wielsma is ervan overtuigd dat voor deze complexe sturing software nodig is om de beslissingen van de peilbeheerder te ondersteunen. 

Verbeterpunten
Het computerprogramma werkt nooit in een keer optimaal, benadrukt Wielsma. Tijdens het werken met het model worden de metingen continue vergeleken met de modelresultaten. De verbeterpunten worden verwerkt in de software. “Dit optimaliseringsproces duurt twee tot drie jaar”. Aangezien ControlNEXT vrij beschikbaar is, bestaat het verdienmodel voor het bureau uit de begeleiding bij waterschappen of het doorvoeren van verbeteringen in de modellering. Door middel van cursussen, training on the job en digitale platforms hoopt het bureau de groep gebruikers verder te ondersteunen en te stimuleren.

Ontwikkelen sturingssystemen
Een volgende stap is het ontwikkelen van sturingssystemen, die daadwerkelijk de operationele infrastructuur aan- of uitzetten. Dit worden centrale sturingssystemen die op het hoofdkantoor van het waterschap staan. Met deze sturende systemen wordt de peilbeheerder in het veld begeleid door de collega op kantoor, die de processen monitort vanachter een beeldscherm. 
Een groot probleem voor de komende jaren is de flinke groep peilbeheerders die met pensioen gaat. De sturingssoftware en de centrale controlekamer zal het opleiden van nieuw personeel vereenvoudigen. Dit is een beeld dat nog niet alle waterschappen aanspreekt. Wielsma: “Het kost veel tijd om vertrouwen bij waterschappen te winnen dat een softwarematige aansturing nodig is om het watersysteem te optimaliseren. Het is aan ons om dit inzichtelijk te maken.” 

Presentatie informatie
Wielsma: “Een extra voordeel van ControlNEXT is dat het uitwisseling van data vereenvoudigt, tussen waterschappen onderling en met Rijkswaterstaat, beheerder van de Rijkswateren. Dit gaat heel veel opleveren voor de kwaliteit van het waterbeheer. Per 5 minuten data inzien van collega-organisaties  is toch wat anders dan een jaarlijkse Excelsheet ontvangen. Sinds de jaren negentig, toen datasystemen van waterschappen zijn geautomatiseerd, zijn we een beetje stil blijven staan. De waterschappen gaan de komende jaren een grote stap voorwaarts maken”. Via platforms als Lizard en Hydronet is het ook mogelijk om actuele data via internet te publiceren. Hiermee wordt de sturing van het watersysteem ook voor een breder publiek toegankelijk.

Deltares en N&S organiseren op 3 december de ControlNEXT. Kijk hier voor meer informatie over het evenement.