De Vlootbeek is een van de Limburgse beken die ook afgelopen winter nog droog stond (foto: Twitter / @inja5248).

Waterschap Limburg heeft besloten de peilen van stuwen en peilgestuurde drainage verplicht op het hoogste niveau te zetten. Dit geldt voor eigen stuwen, maar ook voor stuwen van agrariërs, natuurbeheerders en gemeenten. De droge start van het voorjaar leverde volgens het waterschap nog geen directe problemen op, maar een aantal beken is al wel drooggevallen.

De peilpunten van de grondwaterstand in Limburg kleuren steeds meer geel, oranje en rood. Een teken dat het voorjaar veel te droog is begonnen. Links de situatie op 11 maart, rechts die op 29 april (illustratie: Waterschap Limburg).

De grondwaterstanden zijn nog altijd laag in vergelijking met normaal, ondanks de kleine buien af en toe. De temperatuur is weer gestegen en er is sprake van verdamping. Nu het groeiseizoen is begonnen, is de vraag naar water groot. “Om de grondwaterstand de grootst mogelijke kans te geven weer naar normaal te gaan, houden we het liefst zoveel mogelijk water vast. Dit doen we door waar mogelijk met stuwen de waterstand en in de beken hoog te houden. Het betekent ook dat we ons advies aan agrariërs om de boerenstuwen en de peilgestuurde drainage op zomerpeil te houden, hebben veranderd in een verplichting op basis van de Keur”, aldus bestuurslid Har Frenken. “Ik snap als agrariër het belang van voldoende water. Zowel voor bedrijven als voor natuur. Het tekort van vorige zomer was groot en willen we met een gerust hart de komende zomer ingaan, dan moeten we al het water op land vasthouden.”

Geen vroegtijdig verbod op beekonttrekking
Onderzoek binnen het waterschap heeft uitgewezen dat een algeheel beekonttrekkingsverbod op dit moment niet zinvol is. Het benodigde water zal dan uit grondwaterputten worden onttrokken en dat helpt het herstel van de grondwaterstand dus niet. Uit de evaluatie droogte 2018 die het waterschap heeft uitgevoerd, kwam naar voren dat het eerder stoppen van wateronttrekkingen uit sommige beken mogelijk een positief effect kan hebben op waterconservering en beekecologie. Er wordt nieuw beleid uitgewerkt waarbij maatregelen per stroomgebied (en dus niet voor heel Limburg) kunnen worden genomen. Tot dit nieuwe beleid van kracht wordt, gelden de huidige regels.

Verplichte aanwijzing peilgestuurde drainage en stuwen
Nog deze week stuurt het waterschap aan alle eigenaren van peilgestuurde drainage en stuwen de verplichte aanwijzing voor het instellen van een hoog peil. Deze verplichting gaat in op 6 mei en wordt vanaf die tijd ook actief gecontroleerd. Het actief stimuleren van het toepassen van subirrigatie (terugvloeien van water uit de beek in drainagebuizen) hoort hierbij. De Limburgse Land- en Tuinbouwbond (LLTB) maakt zich er al langere tijd hard voor dat haar leden de peilgestuurde drainages en boerenstuwen in zomerstand laten staan.

Niet alleen de agrariërs, maar ook bedrijven en natuurterreinbeheerders worden gewezen op hun verantwoordelijkheid spaarzaam om te gaan met water. Met de drinkwaterbedrijven zijn landelijk afspraken gemaakt om alle gebruikers te wijzen op duurzaam watergebruik. Deze campagnes lopen voor een deel al en worden vooral in de zomer actief.

Aantal Limburgse beken wordt niet of later gemaaid
In een aantal beken – zoals de Kroonbeek, Putbeek, Pepinusbeek, Leveroyse beek, Vlootbeek, Tielebeek, Wellse Molenbeek en Panheelderbeek – wordt in verband met droogval niet of pas later gemaaid. Op de maaikalender van het waterschap wordt deze informatie actief gedeeld.

In een aantal Limburgse beken wordt vanwege droogval niet of pas later gemaaid (foto: Waterschap Limburg).