Waterschap beschouwt gescheurde mestsilo als ‘eye-opener’

In de nacht van 23 op 24 februari scheurde een mestsilo bij een agrarisch bedrijf in het Gelderse Aalten. Hierdoor stroomde er zo’n 3000 kuub mest over het land van de eigenaar en de nabijgelegen grond. Zo’n 2000 kuub mest kwam terecht in een watergang die uitkomt in de Schaarsbeek. Vanuit die beek stroomt het water via de Keizersbeek en de Aa-Strang naar de Oude IJssel en uiteindelijk naar de Gelderse IJssel. De watergang is door waterschap Rijn en IJssel afgedamd en leeggepompt. Het vervuilde water is vervolgens door de eigenaar van de mestsilo over zijn land uitgereden.

Gisteren heeft het waterschap in het gebied watermonsters genomen, die deze week worden geanalyseerd. In de voorbije week werden ook dagelijks de zuurstofconcentraties gemeten en zijn visuele inspecties uitgevoerd. Volgens woordvoerder Minke Huurnink zijn er geen dode vissen aangetroffen. “De mest bevatte uiteraard vooral stikstof en sulfaat, plus wat zware metalen. Die zorgden voor een behoorlijke verslechtering van de hygiënische kwaliteit van het oppervlaktewater, en natuurlijk de nodige stank. Al met al lijkt de schade uiteindelijk mee te vallen, maar we beseffen dat we goed zijn weggekomen. Als dit in het voorjaar of de zomer was gebeurd, was het een ander verhaal geweest.”

Extra maatregelen
Ook de overvloedige regenval ná de scheuring van de silo, heeft geen effect gehad op de waterkwaliteit stroomafwaarts. Huurnink: “De eigenaar van de silo heeft snel extra maatregelen getroffen om verdere afstroming te voorkomen en heeft de afgedamde watergang grondig schoongemaakt. Inmiddels is die watergang weer open.”

Het waterschap zal de komende tijd extra blijven monitoren en inspecteren, zeker tot in het groeiseizoen. Mocht daar aanleiding toe zijn, bijvoorbeeld door de resultaten van de analyse van de watermonsters, dan wordt ook het grondwater in het gebied extra gemonitord.

Onderzoek
De provincie Gelderland heeft inmiddels aangegeven duidelijkheid te willen over de oorzaak van het incident en de gevolgen voor de bodemkwaliteit. Een onafhankelijk bureau gaat de oorzaak onderzoeken, een gespecialiseerd bureau gaat het effect van zoveel mest op de bodemkwaliteit onderzoeken in de omgeving van het perceel van de eigenaar. Dit betreft vooral een onderzoek naar stikstof, fosfaten, sulfaten en zware metalen in de bodem.

Vergunning
Het bedrijf beschikte over een milieuvergunning voor drie silo’s, wel voor een andere locatie op het perceel en voor de opslag van digestaat in plaats van mest. De milieuvergunning moest hiertoe dan ook gewijzigd worden en de procedure hiervoor was nog niet helemaal afgerond. Onderzocht wordt of dit consequenties heeft. Voor het waterschap is wel duidelijk dat er lessen geleerd moeten worden uit dit incident. “Door schade en schande wordt men wijzer”, zegt woordvoerder Minke Huurnink. “We beschouwen dit als een eye-opener en pleiten ervoor om bij vergunningverlening ook de locatie van een silo ten opzichte van de watergangen in ogenschouw te nemen.”

Opruimen
De eigenaar is nog volop bezig met opruimen. Naar verwachting duurt dat nog zeker een maand. De Omgevingsdienst Achterhoek ziet toe op de opruimwerkzaamheden. Deze dienst verzorgt ook de coördinatie namens de provincie Gelderland als bevoegd gezag. Waterschap, gemeente en provincie hebben nog steeds nauw contact met elkaar over de calamiteit en de effecten hiervan op de omgeving.