De Waterhouderij wordt gevoed vanuit de waterberging. (foto: Waterschap Aa en Maas).

In het buitengebied van Beek en Donk ligt een klein stuwmeer. De ‘Waterhouderij’, zoals het waterschap het meer noemt, kan 27 miljoen liter water bergen. Het gaat om een bovengronds bassin dat wordt gevoed vanuit een aangrenzende waterberging. Het water kan, net als het water in de stuwmeren in het buitenland, gebruikt worden als reserve voor periodes van droogte.

Peter van Dijk van waterschap Aa en Maas zit in het bestuur van het waterschap, maar hij verbouwt ook fruit in Portugal. In Zuid-Europa zijn ze er aan gewend dat er van februari tot oktober geen regen valt. ‘Wie geen water opslaat, komt als ondernemer in de problemen’, vertelde Van Dijk deze week tegen Omroep Brabant.

Extreme droogte

De droogte op de hoge Brabantse zandgronden wordt steeds ernstiger. Doordat het onregelmatiger en heftiger regent, is er steeds minder water beschikbaar. De provincie Brabant is ook bezorgd over de toestand van het Brabantse grondwater.  Volgens de provincie komt er minder water bij dan er uitstroomt. De provincie is sindsdien voorzichtig met het verlenen van vergunningen voor het onttrekken van grondwater en bestaande vergunningen worden niet altijd opnieuw verleend.

Wateroverlast

Tegelijkertijd krijgt de provincie steeds vaker te maken met wateroverlast. Zo zocht de gemeente Laarbeek een oplossing voor de afvoer van regenwater van een groot verhard industrieterrein. Het waterschap heeft toen de Blauwe Poort, bestaande uit een waterberging en een Waterhouderij, aangelegd. Het totale project kostte drie miljoen, betaald door het waterschap, de gemeente, de provincie en de Europese Unie.

Experiment

De Waterhouderij in Laarbeek heeft met 27 miljoen liter een beperkte capaciteit, maar is vooral bedoeld mee te experimenteren. Via het openen van een stuw kan het water tot zo’n tien kilometer verderop worden gebruikt. Boeren kunnen het water uit de sloten gebruiken om gewassen te besproeien. De cruciale vraag is wanneer de waterreserve wordt gebruikt. Het is de kunst om niet te lang te wachten, maar de reserve ook niet te vroeg te gebruiken.

Opschalen

Het waterschap heeft de Waterhouderij in 2019 tien keer opengezet. Ook deze zomer, de tweede zomer dat-ie in bedrijf is, experimenteert het waterschap met het watergebruik. Om echt invloed te hebben op het hele watersysteem zou de wateropslag vijf tot tien keer zo groot moeten zijn.  Het waterschap denkt daarom al aan een groter stuwmeer op een andere plek.

Green Deal

De Waterhouderij in Brabant is onderdeel van een Green Deal Waterhouderij.  In drie pilotgebieden (Walcheren, Brabant en Overijssel) werken waterschappen, ondernemers, ZLTO en Staatsbosbeheer samen aan de opslag van zoetwater. Het doel is een ‘volledige’ en duurzame zelfvoorziening in water voor de deelnemende partijen en het gebied. Door een gecoördineerde landelijke aanpak kunnen partijen kennis uitwisselen en samen knelpunten aanpakken en is de Waterhouderij op termijn makkelijker op te schalen.