Genootschap de Waag, een genootschap van zo’n twintig waterprofessionals van waterschappen, gemeenten en adviesbureaus, ontwikkelde samen met de Hogeschool van Rotterdam een onafhankelijke duurzame kieswijzer voor de waterschapsverkiezingen op 20 maart. “Ook voor waterprofessionals is het vaak niet duidelijk waarop de 120 partijen zich onderscheiden”, stelt Wytze Schuurmans van adviesbureau Nelen en Schuurmans en lid van het genootschap.

Duurzaamheid is volgens het genootschap hét actuele thema bij veel waterschappen. Hierbij gaat het om onderwerpen zoals de energie- en klimaattransitie en waterkwaliteit. Maar ook sociale onderwerpen, zoals het belang van meer vrouwelijke waterschapsbestuurders of banen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, staan bij sommige waterschappen hoog op de agenda.

Antwoorden niet te vinden
“In de verkiezingsprogramma’s van de 120 deelnemende partijen aan de waterschapsverkiezingen kun je de antwoorden hoe ze over deze thema’s denken echter niet of nauwelijks vinden”, zegt Wytze Schuurmans. “Bovendien zijn de verkiezingsprogramma’s lastig te traceren. Waterprofessionals weten daarom vaak zelf ook niet goed waar ze nu op moeten stemmen. Iedereen is uiteraard voor droge voeten en schoon water, maar op het gebied van duurzaamheid valt echt wel iets te kiezen.”

Negentien stellingen
Daarom formuleerden het Genootschap en de Hogeschool Rotterdam 19 stellingen over klimaat, waterkwaliteit en duurzaamheid. Deze stellingen zijn vooraf aan alle 120 deelnemende partijen voorgelegd. De initatiefnemers deden dit omdat ze uit de verkiezingsprogramma’s onvoldoende konden opmaken hoe de partijen over de stellingen dachten.
Schuurmans: “Op de website www.kieswaterschap.nl kun je in een paar minuten zelf de stellingen langslopen. De duurzame kieswijzer bepaald dan welke drie partijen het dichtst bij jouw keuzes liggen.” Opvallend detail: landelijke partijen, zoals CDA, PvdA en VVD, blijken per waterschap soms totaal anders over bepaalde thema’s te denken.

Stemwijzer Unie van Waterschappen
Het Genootschap is overigens niet de enige partij die een stemwijzer heeft gelanceerd. Zo bracht onderzoeks-en adviesbureau Citisens in opdracht van de Unie van Waterschappen op 18 februari stemhulp MijnStem uit met stellingen over waterschapsthema’s zodat de kiezers snel inzicht in partijstandpunten krijgen. De lokale partijen hebben zichzelf op de stellingen gepositioneerd én hun standpunten aan de kiezer toegelicht.

Stemwijzer Natuur en Milieu
Natuur en Milieu lanceerde 6 maart een stemhulp die inzicht geeft in welke partijen werk maken van waterkwaliteit. De natuurorganisatie wijst er tegelijkertijd in een rapport op dat de kwaliteit van het Nederlandse oppervlaktewater sterk onder druk staat, met negatieve gevolgen voor onder andere de biodiversiteit en drinkwatervoorziening. Schuurmans: “Zelfs voor de waterprofessional is het lastig om in kaart te brengen hoe het nu écht zit met de kwaliteit van het oppervlaktewater in ons land, omdat grotere wateren verbeteren terwijl de sloten en watergangen in de stad vaak verslechteren in kwaliteit.”