Waterinfodag
De Waterinfodag in de Brabant Hallen op 23 juni (foto: Waterinfodag).

Gemeenten en waterschappen hebben behoefte aan accuratere voorspellingen voor extreme buien, om daarop met rioolbeheer en waterbeheer te kunnen anticiperen. Dat bleek op de Waterinfodag, 23 juni in Den Bosch. De echte neerslag is lastig te voorspellen en de benodigde rekencapaciteit blijkt nog steeds een barrière om een vertaalslag te maken naar riool- en waterbeheer.

Watersector nieuws

Na meerdere uitgestelde data vanwege corona, konden op 23 juni eindelijk de ICT’ers in de watersector weer bijeenkomen op de Waterinfodag in Den Bosch. Data en dataverwerking maken een grote ontwikkeling door en managers bij gemeenten, waterschappen, drinkwaterbedrijven en Rijkswaterstaat leunen bij hun besluitvorming steeds meer op modellen en gemeten data die al dan niet zijn verrijkt met kunstmatige intelligentie en machine learning. Toeleveranciers lieten op de beurs blijken dat de watersector steeds meer bereid is meer te betalen voor robuuste datasystemen die goed zijn beveiligd en die in de tijd betrouwbare datareeksen opleveren.

Dit artikel is alleen zichtbaar voor PREMIUM abonnees

Schrijf je nu gratis in om toegang te krijgen tot PREMIUM artikelen. Alleen je emailadres is voldoende. Je kunt dan alle PREMIUM artikelen gratis lezen tot 1-1-2023. Het abonnement eindigt dan automatisch. Je zit nergens aan vast. Meer informatie over WaterForum PREMIUM lees je hier.
Wij gebruiken uw emailadres alleen om u toegang te geven tot PREMIUM artikelen

Voorspellen van zware buien

Op deze editie van de Waterinfodag was veel belangstelling voor softwareprogramma’s voor beheersing van het watersysteem. Na het hoogwater in Limburg is bij waterbeheerders veel aandacht ontstaan voor het voorspellen van zware buien. De ‘waterbommen’ zoals de Vlaamse weerman die aanduidde. Zomerse buien die niet alleen hevig zijn maar ook lang aanhouden, waardoor waterbeheerders in de knel raken met de beschikbare bergruimte in een bepaald gebied. Dit soort buien laat zich moeilijk voorspellen en een tool met een kansverwachting biedt hierbij handelingsperspectief, zo vertelde Bram Schnitzler van HydroLogic tijdens een presentatie van het W2O waarschuwingssysteem, dat zijn bureau samen met Weather Impact heeft ontwikkeld en dat nu door enkele gemeenten en waterschappen in gebruik is genomen. Het systeem voorspelt 2 uur, 24 uur en 48 uur vooraf waar zware buien worden verwacht en aan de hand van de actuele stand van de hoeveelheid bodemvocht, wordt berekend hoeveel regenwater er nog in de bodem kan infiltreren voordat het water op straten of op weilanden blijft staan en uiteindelijk wateroverlast en piefafvoeren gaat veroorzaken. Betrokken gemeenten en waterschappen gaan nu met het systeem aan de slag en met machine learning zou de voorspelling van mogelijke wateroverlast steeds nauwkeuriger moeten kunnen worden.
Tekst loopt verder onder de foto

Waterinfodag
Bram Schnitzler van HydroLogic (links) en Bob Ammerlaan van Weather Impact (rechts) die voor waterbeheerders een systeem hebben ontwikkeld dat waarschuwt wanneer wateroverlast kan ontstaan (foto: Jac van Tuijn).

Nog geen hydraulische data

Volgens Schnitzler is er bewust nog geen hydraulische data in verwerkt. “Het gaat om een systeem dat landelijk kan worden toegepast. Als we daarin ook nog eens de lokale hydraulische data gaan verwerken, dan schiet de rekencapaciteit tekort.” Het rekenwerk duurt dan te lang om de voorspellingen te kunnen doen. De ontwikkelingen met grote computers gaan nu zo snel dat het volgens hem over enkele jaren wél mogelijk is om snel gedetailleerde berekeningen te maken waarin ook hydraulische data is verwerkt en voorspellingen gedaan kunnen worden voor de te verwachten afvoeren.

Nieuwe datareeksen

Een heel ander onderwerp waar de ICT’ers op de Waterinfodag zich mee bezighouden, is de betrouwbaarheid en vooral de continuïteit van datareeksen. Nieuwe apparatuur, nieuwe softwareprogramma’s en nieuwe inzichten zorgen voor veranderingen in de data en altijd rijst dan de vraag of de oude data daarop moet worden aangepast. Die vraag stelde Robert Slomp, softwarecoördinator flood risk management bij Rijkswaterstaat, aan de orde bij de workshop over het beter begrijpen van weersverwachtingen en de veranderingen van het weer. Hij vertelde dat er nu eindelijk een basisdataset is met synthetische weergegevens (een set van 8500 jaar) over ons huidige weer. Deze dataset geeft de mogelijkheid om de maximale stormopzet langs de kust beter in te schatten.

Andere kijk op 1953

Slomp vertelde dat de nieuwe dataset tot een andere kijk heeft geleid op het extreme hoogwater in 1953. “In de nieuwe dataset past de weersituatie van toen beter in de modellen en is ze daardoor minder extreem dan waar we tot nu toe vanuit gingen. De vraag is dan hoe we de bestaande datareeks moeten duiden in onze statistische modellen.” De nieuwe inzichten over wind en stormopzet worden volgens Slomp meegenomen in de modellen voor de kustveiligheid en de bijhorende hoogte van dijken en duinen.

Data als een service

Enkele leveranciers van meetapparatuur blijken de stap te hebben gemaakt van het verkopen van sensoren naar een integrale dienstverlening voor het leveren van data. Zo’n bedrijf is River Insight, dat een debietmeter heeft om de afvoer van watergangen te meten. Het bedrijf heeft voor waterschap Vallei en Veluwe rond de hoge zandgronden van de Veluwe een dertigtal debietmeters in de watergangen geplaatst. “Wij leveren geen debietmeters maar complete meetreeksen, licht directeur Sicco Kamminga toe. “We controleren onze meters en bij een eventueel defect kunnen we heel snel een nieuwe meter plaatsen, zodat de meetreeksen niet onderbroken worden. De levering van data ontzorgt het waterschap, maar voor ons zelf betekent het dat we goed zicht houden op de werking van onze meetapparatuur en de informatiebehoefte van onze klant.”