stadsblokken-arnhem
Foto (Jac van Tuijn): Nederrijn bij Arnhem (links) en uiterwaarden met de geplande nieuwbouwlocatie Stadsblokken-Meinerswijk (rechts).

De maximale rivierafvoer voor de Nederrijn die is gehanteerd voor de nieuwbouw in de uiterwaarden bij Arnhem is 16.000 m³/s. Dat is veel te laag volgens Astrid Meier, fractievoorzitter Water Natuurlijk in het algemeen bestuur van waterschap Vallei & Veluwe. Zij diende in 2019 mede een motie in tegen het nieuwbouwplan dat nu ter beoordeling bij de Raad van State ligt. Haar fractie vraagt opnieuw aandacht voor de te lage normstelling.

“Het is nooit onderzocht hoe de verdeling over de Rijntakken uitpakt bij extreem grote afvoeren”, laat fractievoorzitter Astrid Meier weten. Nu, 3 jaar later, is deze normstelling de kern van het bezwaar tegen het nieuwbouwplan Stadsblokken/Meinerswijk. Vanwege de klimaatverandering moet Nederland veel meer rekening moet houden met hogere, extreme piekafvoeren, aldus Meier.

Dit artikel is alleen zichtbaar voor PREMIUM abonnees

Schrijf je nu gratis in om toegang te krijgen tot PREMIUM artikelen. Alleen je emailadres is voldoende. Je kunt dan alle PREMIUM artikelen gratis lezen tot 1-1-2023. Het abonnement eindigt dan automatisch. Je zit nergens aan vast. Meer informatie over WaterForum PREMIUM lees je hier.
Wij gebruiken uw emailadres alleen om u toegang te geven tot PREMIUM artikelen

Rijkswaterstaat heeft het plan voor de watervergunning destijds getoetst op een maximale afvoer van de Nederrijn zodra de Rijn bij Lobith 16.000 m³/s afvoert. Daarbij is een bepaalde verdeling over de Rijntakken gehanteerd die, zo veronderstelt Rijkswaterstaat, bij extreem hoogwater tot 18.000 m³/s niet veel meer verandert. “In 2019 hebben we met de motie iedereen wakker willen schudden. Die normstelling moest omhoog. Dat is nu nog steeds niet gebeurd. Gezien de klimaatverandering zouden we de norm voor de te verwachten Rijnafvoer veel vaker dan nu moeten bijstellen. Op zijn minst elke 10 jaar”, zo stelt Meier. Volgens haar duiden in allerlei beleidsstukken inmiddels al verwachtingen op die na 2050 eerder de richting opgaan van 21.000 en 22.000 m³/s.

Niet uit te leggen

De aanleiding destijds voor Meier om de motie in te dienen was de verwachting dat de nieuwbouw in de uiterwaarden bij Arnhem bij extreem hoogwater een obstakel vormt waardoor de IJssel meer te verwerken krijgt. “De afvoerverdeling over de Rijn en IJssel is niet regelbaar, dus een obstakel bij Arnhem betekent een hogere waterstand op de IJssel. Als waterschap moeten wij dan sneller onze IJsseldijken gaan versterken.”
De uitvoering van het Ruimte voor de Rivierprogramma was voor Waterschap Vallei en Veluwe ingrijpend. “Enkele tientallen boerderijen moesten toen verplaatst worden om de IJssel meer ruimte te kunnen geven. Het is niet uit te leggen dat nu in Arnhem 430 woningen in de uiterwaarden gebouwd gaan worden”, aldus de fractievoorzitter.

Unaniem

“Onze motie is unaniem aangenomen, maar meer dan het verzoek een brief te sturen aan het Bestuurlijk Deltaplatform Rijn was niet mogelijk. Rijkswaterstaat had getoetst op de geldende maatgevende afvoer van dat moment.”
Meier is van mening dat Nederland veel meer rekening moet houden met hogere, extreme piekafvoeren. “We hebben vorig jaar in Limburg gezien dat in heel korte tijd heel veel neerslag kan vallen en dat moet snel kunnen worden afgevoerd. Zo’n extreme neerslag kan ook net over de grens bij Arnhem in Duitsland vallen en dan komt die hoge afvoer via de Rijn ons land in. En als er dan ergens een plek is waar het water de ruimte moet krijgen, dan is dat in het rivierbed, in het buitendijks gebied. Daar moet je geen woningen neerzetten.”
Haar fractie heeft opnieuw aandacht gevraagd voor de kwestie, omdat het nieuwbouwplan de flexibiliteit in de Rijntakken verminderd om toekomstige extreme afvoeren op te vangen. Dat strekt verder dan de regio Arnhem, aldus Water Natuurlijk.

De uitspraak van de Raad van State wordt over vier weken verwacht.