Van alle OESO-regio’s scoort Vlaanderen bovendien op drie na het slechtste op het vlak van waterbeschikbaarheid foto:Pixabay).

De Vlaamse regering lanceerde eind juli een plan met zeventig maatregelen om droogte en wateroverlast in Vlaanderen op een structurele manier aan te pakken. Hiervoor trekt de regering alvast 75 miljoen euro uit. “Een goed plan met vooral lokale en regionale maatregelen waar we in Nederland ook mee bezig zijn”, reageert Eric Gloudemans, beleidsmedewerker bij de Unie van Waterschappen.

Vlaanderen wordt de laatste jaren steeds meer geconfronteerd met de gevolgen van droogte. Uit recent satellietbeeldenonderzoek blijkt dat België één van de Europese landen is die hierdoor het zwaarst wordt getroffen. Van alle OESO-regio’s scoort Vlaanderen bovendien op drie na het slechtste op het vlak van waterbeschikbaarheid, schrijft Zuhal Demir, de Vlaamse minister van Justitie en Handhaving, Omgeving, Energie en Toerisme in een persbericht.

Zeventig concrete acties

“Pas nu zijn de ogen open. Voor het eerst pakken we in Vlaanderen droogte en wateroverlast op een structurele manier aan”, zegt hydroloog Patrick Willems (KU Leuven) in De Standaard over de ‘Blue Deal’ van de minister waarin zeventig concrete acties verzameld staan. De maatregelen variëren en bestaan onder meer uit:

• Meer natte natuur en bufferbekkens

De Vlaamse regering zal de komende jaren volop inzetten op het herstel van moerassen, plassen, meren en natte graslanden. Daarnaast maakt de regering in de Blue Deal geld vrij om grootschalige waterbuffers aan te leggen en waterlopen te hermeanderen.

• Elke gemeente een ­ambitieus waterplan

Tegen 2024 moet elke Vlaamse stad en gemeente een ‘hemel­water- en droogteplan’ opstellen ‘dat ambitie heeft’. Daarin kunnen maatregelen staan voor opvang, infiltratie of hergebruik van regenwater. Als een gemeente of stad geen plan opstelt, krijgt ze geen toegang meer tot alle watergerelateerde subsidies. Vlaamse gemeenten zullen ook nog meer getriggerd worden om de openbare ruimte te ontharden – verharde oppervlakte wegnemen in ruil voor groen.

• Waterscan verplicht

Wie een nieuwbouw plaatst of zijn woning grondig renoveert, zal een waterscan moeten uitvoeren. Die brengt de waterbehoefte in kaart, én bekijkt waar je kunt besparen. Ook bedrijven die veel water verbruiken of bedrijven met een grote verharde oppervlakte zullen vanaf 2022 verplicht worden tot zo’n waterscan of -audit.

• Meldingsplicht voor wie water oppompt

De Vlaamse regering voert voor het eerst een meldingsplicht in voor wie water wil nemen uit onbevaarbare waterlopen. Nu heeft niemand een idee hoeveel water bijvoorbeeld boeren en bedrijven oppompen uit die waterlopen.

• Lekverliezen verminderen

Lekverliezen van drinkwaterbedrijven tot een minimum beperken, de opsporing van lekken via nieuwe innovatieve technieken versnellen en het verhogen van de inspanningen door alle drinkwatermaatschappijen om lekverliezen op korte termijn te voorkomen.

Vooral lokale en regionale maatregelen

Maar in hoeverre helpen de maatregelen in Vlaanderen om de droogte en wateroverlast in Nederland te bestrijden? Eric Gloudemans, beleidsmedewerker bij de Unie van Waterschappen spreekt van een goed plan met vooral lokale en regionale maatregelen waar we in Nederland ook mee bezig zijn. Hij verwijst naar vergelijkbare maatregelen uit het Deltaprogramma Zoetwater om Nederland beter weerbaar te maken tegen droogte en watertekorten en het Deltaprogramma Ruimtelijke adaptatie om de kwetsbaarheden tegen wateroverlast, droogte en hittestress in beeld te brengen. Uitgangspunt is, net als in Vlaanderen, dat bij de ruimtelijke inrichting en landgebruik meer rekening moet worden gehouden met de waterbeschikbaarheid en bescherming tegen wateroverlast.

Watersystemen nauw verbonden

Ook in Nederland zullen alle watergebruikers, waaronder landbouw, natuur, industrie en consumenten, zuiniger moeten omgaan met water. Daarnaast moeten de waterbeheerders (waterschappen, provincies, RWS) en agrariërs en natuurterreinbeheerders water beter vast moeten houden, bergen en opslaan.

De Beleidstafel Droogte stelde volgens Gloudemans eind 2019 terecht dat er meer samenwerking nodig is tussen België en Nederland om droogte en wateroverlast te bestrijden. “Onze watersystemen zijn immers nauw met elkaar verbonden. De Vlaamse Blue Deal is dan ook een goede stap in de samenwerking. Wanneer Vlaanderen het watersysteem op orde heeft, pakt dat ook goed uit voor Nederland.”