Vitens: Dairy Valley vereist extra grondwater en zuivering

Inmiddels hebben tachtig bedrijven, waaronder FrieslandCampina, Royal Aware, Fonterra en Ausnutria Hyproca, zich verbonden aan Dairy Valley. In Friesland zijn de afgelopen jaren veel zuivelbedrijven gestart die gericht zijn op de Chinese markt of die eigendom zijn van Chinese ondernemers. Nadat in 2008 duizenden Chinese baby’s ziek werden door verontreinigde poedermelk ontstond er een run op Nederlandse melkproducten. Eerst in de detailhandel, maar later werd er ook op grotere schaal voor de Chinese markt geproduceerd.

Staatssteun
In Leeuwarden werd al eerder gestart met de Dairy Campus, een centrum waarin onderzoek, onderwijs en ondernemingen hun krachten bundelen op het gebied van duurzame zuivelindustrie. De gesubsidieerde groei van de zuivelindustrie is opvallend in een tijd waarin Brussel onlangs nog oordeelde dat met de derogatie van het mestoverschot sprake is van ongeoorloofde staatssteun. De Europese Commissie dwingt Nederland daarom op korte termijn tot fosfaatreductie. Een besluit dat Nederlandse melkveehouders, die na het loslaten van het melkquotum fors investeerden in schaalvergroting, behoorlijk klem zet. Op de Dairy Campus wordt wel onderzoek gedaan naar duurzame vormen van mestverwerking, maar de resultaten daarvan zijn nog niet beschikbaar.

Waterkwaliteit
Voor de waterkwaliteit is een verdere toename van mest onwenselijk. Vewin stelde in maart van dit jaar nog dat er nog steeds extra zuivering door drinkwaterbedrijven nodig is. Bij tientallen grondwaterwinningen komen normoverschrijdingen voor van nitraat, maar ook van andere gerelateerde waarden zoals die van hardheid, sulfaat en nikkel. Overbemesting is daarmee nog altijd een actueel en omvangrijk probleem voor de drinkwaterbedrijven.

Geen uitspoeling
Volgens Judith Zuijderhoudt van Vitens betekenen meer koeien en meer mest in Friesland niet per definitie een probleem: “Dat hangt af van de mate van uitspoeling van stoffen in een gebied en met de bodemgesteldheid. Onze winningen in de Achterhoek zijn veel kwetsbaarder dan de winningen in Friesland, waar een dikke kleilaag in de bodem zit. In onze Friese grondwaterwinningen wordt geen invloed van landbouwactiviteiten waargenomen.”

Investeringen
En ook de extra grondwaterwinning beschouwt Vitens als een win-win situatie: “De bedrijven hebben een stabiele grondstof tegen een lage prijs. Wij hebben controle over de drinkwatervoorziening en kunnen terug investeren in de infrastructuur”, aldus Zuijderhoudt. “We stemmen de winning van grondwater uitvoerig af met de provincie. Daarbij wordt ook gekeken naar de veiligstelling van de drinkwatervoorziening op lange termijn. De uitbreiding van bestaande bronnen, of eventueel de realiseren van nieuwe bronnen moet passen binnen het provinciale waterhuishoudkundige beleid.”