De Smart Vislift bij Almkerk (foto: Smart Vislift).

Ruim 1300 vissen zijn onlangs in één week door de Smart Vislift bij Almkerk gezwommen. Door de variabele stroomsnelheden in de vispassage passeerden ook soorten die de onderzoekers niet hadden verwacht. “Een geweldig resultaat dat de toegankelijkheid van de vispassage bewijst”, stelt uitvinder John van Boxel van Vislift BV.

In het land van Heusden en Altena namen Waterschap Rivierenland en Vislift BV op 22 november 2018 de Smart Vislift in gebruik. In de ronde passage, die van binnen de vorm heeft van een slakkenhuis, zwemmen vissen via een soort wenteltrap naar boven en komen er dan weer uit. De onderdelen van Smart Vislift zijn met een 3D-printer gemaakt van gerecycled kunststof. Door de variabele flow heeft de Smart Vislift voor zowel langzame als snelle zwemmers de juiste stroomsnelheid. Ingebouwde sensoren houden de kwaliteit en het peil van het water en de zwemrichting van de vissen voortdurend in de gaten. Daardoor kunnen relaties worden gelegd tussen de waterkwaliteit en -temperatuur, en het vismigratiegedrag. Hierdoor ontstaan nieuwe inzichten en kennis over deze onderwerpen.

Onderzoeksresultaten
Een extern bureau heeft in Almkerk de werking van de Smart Vislift uitvoerig getest. Zo vingen de onderzoekers eerst de vissen in een kilometers lange watergang. Vervolgens zijn de vissen bekeken, gemeten en onderzocht om zo de visstand in de watergang te bepalen. Daarna keken de onderzoekers welke vissen onder welke stroomsnelheden de Smart Vislift passeerden. “Door de variabele stroomsnelheden via de ingebouwde viscomputer met een magnetisch veld passeerden binnen één week ruim 1300 vissen. Ook soorten waarvan wij het niet hadden verwacht”, licht Van Boxel toe. Het onderzoek leverde nog meer interessante kennis op. Zo zagen de onderzoekers in februari al vissen migreren in Almkerk, terwijl dat normaal pas in maart en april plaatsvindt. Waarschijnlijk door de hoge temperaturen in deze maand, denkt Van Boxel.

Ruim 1300 vissen passeerden via de Smart Vislift in Almkerk (illustratie: Smart Vislift).

Nieuwe kennis
Sinds april 2019 staat ook een Smart Vislift langs de N61 bij Biervliet in het gebied van waterschap Scheldestromen. Ook in het brakke water is volgens Van Boxel al interessante nieuwe kennis opgedaan. “Zo kwamen wij erachter dat karpers naar het zoute water trekken. Straks weten we hopelijk ook waarom.” De uitvinder verwacht dat er de komende maanden nog meer duidelijkheid komt over een aantal vragen, zoals onder welke omstandigheden migreren vissen? In welke periode? Onder welke temperaturen?

Veel belangstelling
Waterschappen zijn volgens hem zeer geïnteresseerd in de resultaten. Op basis van de Europese Kaderrichtlijn Water hebben waterschappen immers de opdracht de visstand op orde te houden. Een natuurlijke visstand is alleen mogelijk wanneer vissen zonder belemmeringen in de vorm van dammen, stuwen, waterkrachtcentrales of sluizen ongehinderd kunnen migreren tussen paai-, opgroei- en leefgebieden. Traditionele vispassages bezitten geen variabele flow. Daardoor zijn ze volgens Van Boxel niet geschikt voor alle migrerende vissoorten met een en dezelfde vispassage.
“Wij zijn inmiddels met twaalf waterschappen in gesprek om Smart Visliften te plaatsen. Wij hebben er nu meerdere gebouwd. Ook in het buitenland is veel belangstelling”, aldus Van Boxel.

Lees hier meer informatie over de Smart Vislift