VEWIN: ondervang drinkwatertekort in structuurvisie ondergrond

Het RIVM heeft voor drie toekomstscenario’s de vraag naar drinkwater in 2040 berekend en geïnventariseerd  in hoeverre er voldoende productiecapaciteit is om aan die vraag te voldoen. Er blijkt alleen een tekort op te treden bij het scenario met de maximale vraag. Het RIVM maakt bij deze inschatting gebruik van verschillende scenario’s voor Welvaart en Leefomgeving (WLO) van het Centraal Planbureau en het PBL (Planbureau voor de Leefomgeving). De grootste toename vindt plaats in het WLO-scenario Global Economy (GE). In dit scenario is op landelijke schaal een toename van het drinkwatergebruik in de orde van 30% te verwachten ten opzichte van het huidige niveau.

Grondwatervoorraden
Als voorbeeld van een oplossing voor een mogelijk tekort aan drinkwater noemt het RIVM de inzet van ‘strategische grondwatervoorraden’. Hiervoor is in beeld gebracht waar zich in Nederland grondwatervoorraden bevinden die in potentie geschikt zijn voor de productie van drinkwater.
Andere mogelijkheden zijn minder water gebruiken, meer water oppompen bij bestaande drinkwaterwinningen, of meer leveringen van gebieden met overschotten naar gebieden met tekorten. De geboden oplossingen zouden gedetailleerder moeten worden uitgewerkt om te kunnen inschatten in welke mate ze kunnen bijdragen aan de noodzakelijke extra capaciteit.

Trendscenario
De drinkwaterbedrijven gaan ervan uit dat zij in 2040 beschikken over een productiecapaciteit van circa 1360 miljoen kubieke meter per jaar. Dit is voldoende om te voldoen aan de te verwachten vraag naar drinkwater volgens het zogenaamde trendscenario.
In dit scenario is de ontwikkeling van de afgelopen decennia doorgetrokken naar de toekomst en wordt uitgegaan van een lichte stijging (circa 3 procent) van de vraag naar drinkwater. In dat geval blijkt er op landelijke schaal een reserve beschikbaar van circa 20 miljoen kubieke meter per jaar. Deze reserve is niet evenwichtig verdeeld: bij sommige drinkwaterbedrijven zijn er tekorten, andere beschikken wel over reserves.

Maximale
 vraag
Bij het scenario met de maximale vraag is er in 2040 een landelijk tekort van circa 300 miljoen kubieke meter per jaar, als er geen maatregelen worden genomen. Dat is circa 20 procent van de te verwachten productiecapaciteit in 2040. De tekorten treden dan bij alle bedrijven op.
Deze verkenning is aangekondigd in de Beleidsnota Drinkwater en levert informatie voor de Structuurvisie Ondergrond (STRONG). Wat de kans op de scenario’s is en welke concrete gevolgen ze hebben, is niet in dit onderzoek meegenomen.

Vewin
De vereniging van drinkwaterbedrijven (Vewin) vindt het noodzakelijk om voorbereid te zijn op alle scenario’s en wil dat de minister van Infrastructuur en Milieu in de structuurvisie ondergrond (STRONG) ‘strategische grondwatervoorraden’ opneemt. Door die gebieden waar drinkwater gewonnen kan worden nu vast te leggen wordt Nederland volgens Vewin duurzaam en kostenefficiënt. De consument betaalt daardoor niet meer voor het drinkwater.

Vewin dringt er in een reactie op het RIVM-rapport op aan dat provincies in overleg met drinkwaterbedrijven de gewenste locaties van deze strategische grondwaterreserves bepalen. Het rijk kan deze overnemen in STRONG. Om de daadwerkelijke bruikbaarheid van deze gebieden voor de drinkwatervoorziening veilig te stellen moeten de gebieden beschermd worden. Ontwikkelingen zoals winning van schaliegas of stedelijke of industriële uitbreiding moet in deze gebieden uitgesloten worden, aldus VEwin.