“Versterking EU-netwerk vergroot de kans op financiering”

Door: Adriaan van Hooijdonk

De afgelopen twee dagen kwamen honderden internationale wetenschappers, beleidsmakers en ondernemers bij elkaar in Leeuwarden voor het jaarlijkse Wetsus-congres. De eerste dag stond in het teken van het thema ‘From knowledge to business’. Wetsus-directeur Cees Buisman zet voor WaterForum de belangrijkste ontwikkelingen op een rij. 
Waarom de keuze voor het thema ‘From knowledge to business’ ? 
“Wanneer de BV Nederland business wil creëren die tot export leidt, moet die vooral op kennis zijn gebaseerd. Wetsus wil kennis vertalen naar nieuwe business. Als je alleen maar hoogleraren hebt die veel publiceren en onderwerpen willen begrijpen in plaats van nieuwe zaken uit te vinden, kom je niet verder. Vandaar de keuze voor het thema.”
Hoe vult Wetsus dit in de praktijk in?
“Wetenschappers en bedrijven werken bij ons heel nauw samen. Daarbij focussen wij vooral op concrete toepassingen van fundamenteel onderzoek. Bedrijven betalen jaarlijks 27.500 euro en houden de wetenschappers daarom scherp bij hun keuze in de richting waar het onderzoek concreet toe moet leiden. Inmiddels werken wij met ruim negentig bedrijven en verschillende Nederlandse en Europese universiteiten en kennisinstellingen samen.”
Wat waren voor u de opvallendste elementen tijdens de eerste dag van het congres?
“Ik vond vooral de presentatie van Eric Bielke, director GE Ventures, interessant. Hij gaf onder meer aan dat de wereldwijde markt voor watertechnologie ruim 500 miljard dollar bedraagt. Een groot deel daarvan is niet exporteerbaar, zoals services en bouw. Ruim 100 miljard is volgens hem echter wel exporteerbaar. Daarbij gaat het vooral om membraantechnologie, ontzilting en biotechnologie. Bielke stelde verder vast dat steeds meer venture capital fondsen zich van de clean tech industrie afwenden omdat ze het rendement op hun investeringen te laag vinden. Daarom is een instituut als Wetsus essentieel om de wereldwaterproblemen van nu en in de toekomst op te lossen.”
“Directeur Paul Buijs van Berson UV wees er verder op dat het voor kleine bedrijven ontzettend belangrijk is om zich bij Wetsus aan te te sluiten. Zo komen ze immers in contact met de juiste deskundigen. Wanneer een bedrijf dat zelf moet organiseren, kost dat een vermogen. De jaarlijkse inleg van 27.500 euro verdient Buijs naar eigen zeggen makkelijk terug aan deskundig advies.”
“Ook het verhaal van PWN Technologies sprak mij bijzonder aan. Een aantal jaren geleden is een bewuste keuze gemaakt om niet met een buitenlands bedrijf in zee te gaan om de Six CeraMac technologie in het buitenland te vermarkten, maar een zelfstandige onderneming op te richten. De laatste tien jaar zie je overigens veel vaker dat de drinkwaterbedrijven en waterschappen het op zich hebben genomen om de Nederlandse economie te stimuleren. Dat was voor die tijd ondenkbaar omdat het toch om gemeenschapsgeld gaat.”
“Als wij overigens alleen maar in toegepast onderzoek investeren, betekent dat wel dat wij over tien jaar uitsluitend met buitenlandse technologie werken. Als niemand voor de muziek uit wil investeren, droogt de pijplijn van Nederlandse watertechnologietoepassingen op een gegeven moment op.”
Hoe staat het verder met de Europese ambities van Wetsus? Tijdens het congres werd onder meer bekend gemaakt dat het instituut is toegetreden tot het Europese instituut Climate-KIC. 
“Vanaf 1 januari gaan wij onze naam veranderen in European Center of Excellence of Watertechnology. Het ministerie van Economische Zaken heeft onlangs 2,5 miljoen euro subsidie verleend om deze ambitie ook waar te maken. Daarom gaan wij nog meer samenwerken met universiteiten in zwakke Europese regio’s. Daar gaat immers jaarlijks vanuit de EU ruim 160 miljard euro naar toe. Daarvan kunnen ze een deel in het buitenland uitgeven. Daarom gaan we nog meer relaties met deze universiteiten opbouwen, zodat een deel van het onderzoek straks in Leeuwarden kan plaatsvinden. Ook gaan we nog meer met Europese bedrijven samenwerken.”
Op wat voor soort bedrijven richt Wetsus zich hierbij?
“Vooral op drinkwater- en rioleringsbedrijven. Momenteel werken wij bijvoorbeeld al samen met Anglian Water, O2 Environment en HAPPS, in totaal ruim 20 Europese bedrijven. Een prestatie van formaat, want is het zeker geen eenvoudige opgave geweest om ze te overtuigen dat ze Wetsus kunnen vertrouwen en dat deelname een strategische waarde heeft. Doel is om meer publieke bedrijven aan te trekken. Door op Europees niveau nog meer met elkaar samen te werken, kunnen we de concurrentie aan met de MIT’s van deze wereld.”
Wat voor onderzoek gaat er de komende jaren op Europees niveau plaatsvinden?
“Tijdens het congres heb ik verschillende nieuwe onderzoeksthema’s aangekondigd. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om onderzoek om energie op te wekken uit rookgassen die CO2 bevatten. Of onderzoek waarbij je uit rioolslib eiwitten kunt maken. Het laatste voorstel is helaas afgekeurd door de EU, maar het eerste voorstel is inmiddels door naar de tweede ronde. Daarom maken wij nu 40 procent kans op financiering tussen de drie en negen miljoen euro.”
“Wij gaan er overigens bij Wetsus nog meer werk van maken om Europese goedkeuring voor onze onderzoeksprojecten te krijgen. Gemiddeld dienen wij tien projecten per jaar in, maar het scoringspercentage moet omhoog. Inmiddels zijn wij aangesloten bij alle Europese netwerken op het gebied van water, energie en grondstoffenterugwinning. Ook het aantal aangesloten bedrijven neemt toe. Bovendien gaan wij onze mensen trainen om nog betere onderzoeksvoorstellen te schrijven. Daarom heb ik goede hoop dat de EU-financiering in de toekomst alleen maar zal toenemen. En met de inzending voor het Europese Marie Curie fonds hopen wij straks nog meer getalenteerde Europese promovendi aan te trekken om hier baanbrekend en innovatief onderzoek uit te voeren.”