Veiligheidsplan cruciaal voor overleven op Eiland van Dordrecht

In opdracht van de gemeente en in samenwerking met de veiligheidsregio maakten onderzoekers Marit Zethof en Bas Kolen van HKV Lijn in Water voor het eiland van Dordrecht een impactanalyse. Daaruit blijkt dat in Dordrecht al veel randvoorwaarden aanwezig zijn en dat die door gerichte communicatie en ruimtelijke adaptatie nog vrij eenvoudig kunnen worden vergroot.

Verticaal evacueren

Na een dijkdoorbraak als gevolg van een storm die eens in de 10.000 jaar voorkomt, kan slechts 15% van de bevolking worden geevacueerd en moet 85 % van de bevolking verticaal evacueren en op het eiland blijven. Als er meer tijd (24 uur) beschikbaar is, kan maximaal 60% van de mensen worden geëvacueerd, stellen de onderzoekers. In veel gevallen moeten de inwoners van Dordrecht voor langere tijd op het eiland kunnen overleven.

In de waterviewer van HKV Lijn in Water is te zien hoe het eiland van Dordrecht overstroomt als de dijkvakken aan de Noordkant falen. Afbeelding: HKV Lijn in Water.

Dijkdoorbraak
In de impactanalyse gaan Zethof en Kolen uit van een dijkdoorbraak op basis van de actuele overstromingskansen. Ze werken met verschillende rampzalige scenario’s, variërend van alleen buitendijkse overlast tot een extreme overstroming om de risico’s zo goed mogelijk in kaart te kunnen brengen. Overstromingen als gevolg van extreme regenval zijn in de impactanalyse niet meegenomen omdat de effecten daarvan zeer lokaal zullen zijn.

Deze kaart toont de faalkansen van waterkeringen op het Eiland van Dordrecht zoals die in 2015 zijn vastgesteld.

In Dordrecht is de voorkeursstrategie bij een dijkdoorbraak verticale evacuatie omdat mensen niet tijdig van het eiland af kunnen. Op basis van informatie uit het systeem Basisregistraties Adressen en Gebouwen is door het Landelijk Informatiesysteem Water en Overstromingen (LIWO) een kaart samengesteld met daarop de potentiele vluchtplekken op het Eiland van Dordrecht.

Droge verdiepingen

Uitgaande van de maximale waterdiepte, de locatie van gebouwen en een inschatting van het aantal verdiepingen, blijkt welke gebouwen nog droge verdiepingen hebben. Volgens de onderzoekers moet Dordrecht deze kaartgegevens in een vervolgonderzoek verifiëren en later in een structureel communicatietraject naar de burgers toe duidelijk maken waar deze veilige plekken zich bevinden. “Door middel van ruimtelijke adaptatie kunnen op termijn het aantal vluchtplekken, publieke shelters en voorzieningen worden vergroot”, aldus Bas Kolen.

 
Gebouwen met een droge verdieping op het eiland in Dordrecht. Bron: LIWO. 

Vitale infrastructuur
Omdat de inwoners van Dordrecht bij een dijkdoorbraak op het eiland moeten blijven, is het van belang dat zij weten hoe ze kunnen overleven zonder internet, gas en energie. Uit de impactstudie blijkt dat Evides waarschijnlijk drinkwater kan blijven leveren, mits er geen energie nodig is om het drinkwater naar boven te pompen. Dat betekent dus dat inwoners zelf moeten zorgen voor voldoende drinkwater op veilige verdiepingen in de dreigingsfase.

Gevaarlijke stoffen
De gemeente Dordrecht en de Veiligheidsregio Zuid-Holland-Zuid gaan op basis van de impactanalyse aan de slag met een concreet waterveiligheidsplan. Daarin moeten afspraken worden gemaakt met alle betrokken partijen. Dan zal ook in het waterveiligheidsplan moeten worden opgenomen wat er moet gebeuren met de gevaarlijke stoffen van brzo-bedrijven in de buurt. De impactanalyse die voor Dordrecht is gemaakt, is de eerste in een reeks van 24. Alle Veiligheidsregio's in Nederland zijn verplicht een dergelijke impactanalyse voor waterveiligheid uit te voeren.