Vakantiecursus TU Delft: Drinkwaterkwaliteit belangrijker dan kosten

Trots op de Nederlandse drinkwaterkwaliteit is, volgens De Bruijn, gerechtvaardigd. “Wij produceren ons water duurzaam, maar het is niet gratis.” Hij schuwde een stevige uitspraak niet. “Drinkwaterdirecteuren moeten zichzelf verlossen uit de onderlinge houdgreep van tariefsbeteugeling.” Een kans om extra ‘kwaliteit’ te bieden is, volgens De Bruijn, bijvoorbeeld het doorvoeren van een extra zuiveringsstap in de drinkwaterproductie. Tegelijk schetste hij zich een voorstander van bronaanpak van watervervuiling door medicijnresten. “Het is een uitdaging om te kijken hoe we dit thuis, voordat de verontreiniging ontstaat, kunnen oplossen.” 
Flashpresentaties 
De Vakantiecursus bood zoals gewoonlijk een podium aan jonge onderzoekers, die hun werk kort toelichtten. Dara Ghasimi presenteerde de bevindingen van zijn onderzoek naar mogelijke energieneutrale rioolwaterzuivering met toepassing van anaerobe gisting van fijnzeefgoed (toiletpapiervezels). Uit zijn onderzoek blijkt dat thermofiele vergisting (boven 50 graden celsius) veel stabieler geschiedt bij hoge belastingen dan mesofiele gisting (tussen 20 en 40 graden celsius). Na een ruime adaptatie periode van zo’n 18 maanden kan met zeer korte slibverblijftijden (zelfs minder dan 5 dagen) het afbreekbare deel van het fijnzeefgoed worden omgezet in biogas. Bij toepassing van een niet-geadapteerd inoculum gaf de mesofiele gistingstank een beter resultaat.
Maaike Hoekstra belichtte haar studie naar de inzet van een Anammox-installatie voor huishoudelijk afvalwater. Anammox wordt al met succes ingezet in warme en geconcentreerde afvalstromen, in de regel industrieel afvalwater. Hoekstra heeft aangetoond dat het nitritatie/anammox proces ook succesvol kan zijn bij lagere temperaturen en lagere concentraties stikstof (zoals in huishoudelijk afvalwater). “Een uitdaging was het onderdrukken van nitriet oxiderende bacteriën. Het aanwezige nitriet moest worden omgezet in stikstofgas, en niet naar nitraat.” De pilot is intussen opgeschaald naar een demonstratiemodel, het CENIRELTA project, waarbij huishoudelijk afvalwater zowel bij zomerse als bij winterse temperaturen gezuiverd wordt. 
Succeservaring nodig
GMB-directeur Gerrit Jan van de Pol gaf aan de ‘Energiefabriek’ vooralsnog betere  economische kansen dan aan de ‘Grondstoffenfabriek’. De klantenstroom blijft wat achter voor het ‘bruine goud’  uit de afvalwaterstroom. Om innovaties te laten slagen, moet er bij het bedrijf een intrinsieke motivatie voor duurzaamheid, een zekere sociale druk, maar er ook voordeel te behalen zijn. “Je hebt een succeservaring nodig.” Als voorbeeld haalde hij de SanNIPhos aan, een door GMB ontwikkelde installatie voor urineverwerking, die draait op een vierde van zijn capaciteit. De belangrijkste toeleverancier is Moeders voor Moeders, met 1.500 m3 per jaar, maar andere toeleveranciers blijven achterwege.  “Innovatie heeft een opdrachtenstroom nodig. Neem bijvoorbeeld evenementen, daar zou je prima urine kunnen inzamelen. De sociale druk ontbreekt nu, maar het zou via vergunningverlening wel moeten lukken.”
Veelbelovend vindt hij de ‘hygiënisatie’ van zuiveringsslib tot biogranulaat, ofwel compost. Van de Pol ziet zakjes met biogranulaat al via de tuincentra verkocht worden – waarbij hij wel nog een voorbehoud maakt. “We moeten nog wat doen aan de koper- en zinkbestanddelen.”  
Lokale depressies 
Onzekerheid over klimaatverandering is geen argument om studies naar klimaatadaptatie uit te stellen, zei Patrick Willems van de Universiteit van Leuven. Watermaatregelen zoals bergingen en pompcapaciteit, moeten vooral ‘adaptief’ zijn, met de mogelijkheid om in de toekomst bij te bouwen. Voorkomen moet worden dat aanpassingen in de toekomst onmogelijk of zeer duur zijn.” Ook propageerde Willems lokale maatregelen zoals individuele afkoppeling en infiltratie op privéterreinen. Met zijn analyses toonde Willems aan dat sterk toenemende verstedelijking en meer extremen in het klimaat  – langere droogte en heviger regenbuien- vragen om ingrijpen.
Prijzen
Tijdens de Vakantiecursus werd de jaarlijkse Jaap van der Graaf-prijs uitgereikt aan Ziye Hua (en anderen) voor het beste Engelstalige artikel over de behandeling van afvalwater. Het artikel is gepubliceerd in Applied Environmental Microbiology en gaat over de verwijdering van stikstof op lage temperatuur in een Anammox bioreactor.
De Gijs Oskamprijs ging naar Johan Post voor zijn onderzoek Combining Field Observations and Hydrodynamic Models in Urban Drainage.