Uniek medegebruik waterberging: rijst uit Brabant

De waterberging Albano bestaat uit vier bergingen. De eerste drie staan permanent onder water. De vierde, die vorig voorjaar werd geopend, valt droog. Zowel de vijvers als de moerasachtige grond in Albano 4, lenen zich mogelijk voor rijstteelt. Toen Moll, aanspreekpunt binnen het waterschap voor de gemeente Halderberge (Oudenbosch maakt hier deel van uit), door ondernemer Jan Veerhuis werd benaderd, wist zij ook niet dat het kon: rijst telen in Brabant!  “We vinden het een hartstikke goed experiment”, zegt ze. “Als waterschap promoten we burgerinitiatieven. We staan open voor meervoudig ruimtegebruik. Als dat lukt met een verrassend initiatief als dit van Jan Veerhuis is dat prachtig.”


Jan Veerhuis en Karin Moll. Op 22 april 2015 tekenden initiatiefnemer Jan Veerhuis, Waterschap Brabantse Delta, Gemeente Harderberge en Vogelwerkgroep West Brabant de coalitie ‘Rijst in Albano’

Met het waterschap werden afspraken gemaakt over beheer en onderhoud en 16 december werd de gebruiksvergunning getekend om voor de periode van één jaar rijst te verbouwen op  twee hectare natte grond aan de Vaartweg tussen Oudenbosch en Bosschenhoofd. Een randvoorwaarde voor de rijstteelt is dat deze geen belemmering vormt voor het functioneren van de waterbergingen. “Dat belang staat voor ons voorop”, stelt Moll.

Waterkwaliteit
Rijstteelt in Nederland is nieuw. Tijdens het proces de waterkwaliteit gemonitord. Veerhuis werkt daartoe samen met Wageningen Universiteit. De rol van het waterschap is zuiver faciliterend. Moll: “Wij stellen met name de grond beschikbaar. Uiteraard volgen we ook de monitoring van de waterkwaliteit, maar we spelen daar zelf geen actieve rol in.” De verwachting is dat de rijstvegetatie zorgt voor natuurlijke zuivering.
Ook wordt onderzocht wat (kleinschalige) rijstteelt voor de flora en fauna betekent. Hierbij wordt onder meer de Vogelgroep West Brabant betrokken.

Bio based material
De rijst die inmiddels is uitgezaaid in de waterberging is niet geschikt voor commerciele doeleinden. In de proeftuin wordt met name geëxperimenteerd. Zo wordt gekeken hoe verschillende rijstsoorten als rode, zwarte en Surinaamse rijst en de Bomba het doen in het Nederlandse klimaat. Gekeken wordt met name naar het gebruik van de rijst of delen van de rijstplanten buiten de keuken. Opties zijn biogasprocuctie tijdens de groei en de inzet van rijststro als bio based material en/of grondstof voor biofuel.

Oogsten
Veerhuis heeft de rijstzaadjes uit de kassen inmiddels uitgezaaid in de bodem. In oktober hoopt hij te kunnen oogsten. Natuurwerkgroepen, NIOO-KNAW, Wageningen Universiteit en Hogescholen zullen het proces van de rijstteelt monitoren, tussenrapportages uitvoeren en in november een eindverslag uitbrengen om te bepalen voor welk doel het project geslaagd is.


Op een speciale facebookpagina is e volgen hoe het de Brabantse rijstteler vergaat