Op de rwzi in Aarle Rixtel is dit jaar een pilot gestart met het verwijderen van medicijnresten. (foto; Aa en Maas).

Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer (128 van de 150 stemmen) wil van minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat weten wanneer de rioolwaterzuiveringen medicijnresten uit het communaal afvalwater gaan zuiveren. Dinsdag 4 december stemde de Tweede Kamer voor een motie van Carla Dik Faber van de ChristenUnie en Tjeerd de Groot van D66.

In hun motie vragen de Kamerleden de minister ook om het effect van de extra zuivering op de concentraties in het water in kaart te brengen. De Ketenaanpak Medicijnresten moet er voor zorgen dat er minder medicijnresten in het afvalwater terecht komen. Het gaat daarbij niet alleen om de zuivering van afvalwater, maar ook om aanpak bij de bron. Tijdens het Algemeen Overleg van de commissie Water op 26 november vroeg Tjeerd de Groot de minister daarom ook om ‘breng-mij-terug’-stickers op medicijndoosjes aan te gaan brengen.

Kostbare investeringen
De uitbreiding van rioolwaterzuiveringen met een extra zuiveringsstap, ook wel de vierde trap genoemd, is al jarenlang onderwerp van discussie. Uitbreiding van alle zuiveringen met een extra zuiveringsstap is echter kostbaar en niet alle waterschappen zijn bereid om die extra investeringen te doen. Bijvoorbeeld omdat er net een nieuwe waterzuivering is gebouwd of omdat het effluent van de zuiveringen relatief weinig invloed heeft op de waterkwaliteit. Bovendien vinden de waterschappen dat ook de farmaceutische industrie een financiële bijdrage moet leveren.

Hotspots geïdentificeerd
In december 2017 publiceerde Stowa een hotspotanalyse waaruit bleek dat 114 van de 314 rioolwaterzuiveringen (rwzi’s) door het lozen van medicijnresten in het effluent meer invloed hebben op het watermilieu dan andere rioolwaterzuiveringen. Het gaat om rwzi’s die een relatief hoge concentratie medicijnresten lozen, die relatief veel impact hebben op de benedenstroomse waterkwaliteit of die de drinkwaterwinning beïnvloeden. Bijna 200 van de 314 rwzi’s vallen dus niet in de groep rwzi’s die 70% van de verontreiniging veroorzaken. Maatregelen zouden zich dus moeten zich toespitsen op de rwzi’s met een relatief grote impact op één of meerdere van de onderzochte waterkwaliteitsaspecten.

Praktijkproeven
Het huidige kabinet heeft dertig miljoen euro gereserveerd voor het introduceren van aanvullende zuivering op de rwzi’s. In februari van dit jaar stelde minister Van Nieuwenhuizen tijdens de Bestuurlijke Conferentie Delta-aanpak Waterkwaliteit en Zoetwater in Slot Zeist een eerste bedrag van 400.000 euro beschikbaar voor een pilot van Waterschap Aa en Maas op de rioolwaterzuivering in Aarle-Rixtel. Deze rioolwaterzuivering was daarmee de eerste hotspot uit de hotspotanalyse waar maatregelen worden genomen. Tijdens een proef die twee jaar duurt vergelijkt het waterschap twee verschillende technieken. Inmiddels doen meerdere waterschappen onderzoek naar innovatieve zuiveringstechnieken en delen zij hun ervaringen via de Community of Practice Medicijnresten van Stowa en de waterschappen.

Uitvoeringsprogramma
Naar aanleiding van eerdere moties vanuit de Tweede Kamer is het Uitvoeringsprogramma 2018-2022 voor de Ketenaanpak Medicijnresten opgesteld. Dit programma beschrijft de doelstellingen die de ketenpartners willen halen, de acties die nodig zijn en de partners die dit gaan uitvoeren. Jaarlijks wordt geëvalueerd of de doelen zijn gehaald. Blijkbaar overtuigt de aanpak van het uitvoeringsprogramma de Tweede Kamer leden niet afdoende en willen de volksvertegenwoordigers via de minister meer druk op de ketel houden.