De Krammersluizen verbinden het brakke water uit de Oosterschelde met het zoete Volkerak-Zoommeer. (foto: Wikimedia Commons).

De Tweede Kamer heeft 3 november een motie van CDA en SGP aangenomen waarin ze de regering verzoeken het eerder voorgenomen plan voor verzilting van het Volkerak-Zoommeer definitief te schrappen. Vorig jaar besloot het kabinet het zout maken van het Volkerak-Zoommeer al tot 2030 uit te stellen. Het is nu aan de minister van IenW om uitvoering te geven aan deze motie.

Chris Stoffer (SGP), samen met Jaco Geurts (CDA), een van de indieners van het voorstel, heeft er goede hoop op dat het kabinet zich aansluit bij de mening van de Tweede Kamer. “Ik heb de indruk dat de minister eieren voor haar geld kiest. Ze reageerde redelijk positief op onze motie”, zegt hij in BN DeStem. Van de 150 Kamerleden willen er 113 nu dat uitstel afstel wordt. Alleen GroenLinks, SP en PvdA zijn tegen.

In 2014 werd besloten het Volkerak-Zoommeer zout te maken. Blauwalg zorgde jaarlijks voor stank en overlast, waardoor waterrecreanten wegbleven en het water in sommige periodes niet door de boeren kon worden gebruikt om hun gewassen te besproeien. Besloten werd om via een doorlaat in de Sint Philipsdam een verbinding te maken met de zoute Oosterschelde.

Drie droge zomers

Inmiddels is er veel veranderd. Dankzij de quaggamossel is de waterkwaliteit verbeterd, er is een bijzonder zoetwaternatuurgebied ontstaan en drie droge zomers hebben nog eens duidelijk gemaakt hoe belangrijk het Volkerak-Zoommeer is voor de akkers van de Zeeuwse boeren.
Stoffer: “Ik heb het zelf gezien bij werkbezoeken aan Zeeland. Je zag de opinie in beweging komen. Moeten we het Volkerak-Zoommeer niet zoet houden? Dat is goed voor de akkerbouw, maar ook bij de recreatiesector en de natuurorganisaties is de noodzaak om het Volkerak-Zoommeer zout te maken verdwenen. Niemand heeft me opgebeld dat we in de Kamer domme dingen aan het doen zijn. Het omgekeerde wel.”

ZLTO: goed nieuws

LTO noemt het in een bericht op de website Nieuwe Oogst ‘heel goed nieuws voor de landbouw’ dat de Tweede Kamer de motie heeft aangenomen. De organisatie heeft zich de afgelopen jaren bij de politiek hardgemaakt om verzilting van het Volkerak-Zoommeer te voorkomen. ‘Een zoet Volkerak-Zoommeer is onmisbaar voor de landbouw’, licht (Z)LTO-bestuurder Hendrik-Jan ten Cate toe. ‘Een groot deel van de agrariërs in de zuidwestelijke delta is afhankelijk van de aanvoer van zoetwater uit dit bekken. Het belang ervan is na drie droge zomers nog eens nadrukkelijk gebleken. Zowel de fruitteelt, veehouderij als akkerbouw hebben dringend behoefte aan een robuuste zoetwatervoorziening in hun bedrijfsvoering om ook in de toekomst bestaansrecht te hebben.”

Buitensluiten zee-invloed

Wil Borm van adviesgroep Borm en Huijgens is eveneens content met de motie. Het bureau heeft de afgelopen jaren meerdere malen gewezen op het belang om het Volkerak-Zoommeer niet te verzilten. De verzilting van de benedenrivieren als gevolg van onder meer het graven van de Nieuwe Merwede, het verbreden, uitdiepen, de havenuitbreidingen en zandwinning, maakte in de vorige eeuw het buitensluiten van toenemende zee-invloed meer dan noodzakelijk.

“Bij de Deltawerken ging de verzoeting van de Oosterschelde en de Grevelingen echter niet door en namen het zoutgehalte van de wateren en de verzilting van het grondwater sterk toe. Na onvrede over de ecologische gevolgen van dit ‘behoud’, volgde begin deze eeuw een verziltend regionaal beleid met pogingen om de zee nog verder binnen te halen. Dit in combinatie met een zoetwateraanvoer naar de eilanden met pijpleidingen”, aldus Borm

Eilanden vormen één geheel

In Zeeland vormt de ondergrond van zowel de voormalige zeegaten als de eilanden één geheel. Daarom is het volgens Borm onmogelijk om het waterbeleid van beide te scheiden. “Dit blijkt wel door de sterk toegenomen verzilting van het grondwater van de eilanden. Klimaatverandering en zeespiegelstijging maken duidelijk dat het van groot belang is om waar mogelijk zoet water vast te houden. Hij hoop dan ook dat binnenkort ook de verzoeting van het Grevelingenmeer op de agenda komt in het belang van een duurzame zoetwatervoorziening voor de omringende eilanden en een klimaatbestendige provincie.