“STOWA wil waterschappen ondersteunen met handelingsperspectieven”

Door: Olav Lammers

“Waterbeheer heeft brede vertakkingen in andere beleidsvelden gekregen en wordt daarmee steeds politiek-bestuurlijker. Daarom zie je dat de waterschappen de samenwerking met die andere actoren versterken. Niet alleen om de eigen doelstellingen te realiseren, maar ook vice versa. Onze ambitie naar de toekomst is vooral de verbinding tussen kennis en praktijk zodanig vorm te geven dat maximaal van elkaar geprofiteerd kan worden. Het bieden van wetenschappelijk goed onderbouwde, concrete handelingsperspectieven aan de waterschapsbesturen moet daartoe bijdragen. Echter zonder daar in door te slaan en zonder op de stoel te gaan zitten van het ambtelijk apparaat, want die weten zelf ook drommels goed wat ze ermee kunnen”, aldus Buntsma.

Met de strategienota ‘Waardevol Verbinden’ denkt STOWA zijn positie en rol binnen de waterwereld voor de komende jaren duidelijk neer te zetten. “STOWA wil hét centrum zijn voor toegepaste kennis en innovatie in het regionale waterbeheer. Wat de programmering betreft gaan wij voort op de manier waarop wij ons de laatste jaren succesvol hebben ingezet.” 
Nieuwe periode
Er is meer dan een jaar aan de nieuwe strategienota gewerkt, samen met de waterschappen, provincies en kennisinstellingen. Maar het resultaat staat en nu de discussie over het voortbestaan van de waterschappen door minister Schultz is afgebroken en het kabinet in september met de Deltabeslissingen naar buiten komt, is STOWA volgens Buntsma klaar voor een nieuwe periode in het waterbeheer. “Nee, ik ben niet op de hoogte van de precieze inhoud waar de Deltacommissaris straks mee naar buiten komt, maar ik denk dat we aardig kunnen inschatten wat daar zoal in komt te staan en hoe we aan het vervolg kunnen bijdragen.” 
Praktische handreikingen
Buntsma wijst ondermeer op het nieuwe veiligheidssysteemdenken, waarbij het gaat om het zoeken naar nieuwe, innovatieve veiligheidsconcepten, zoals meerlaagsveiligheid en multifunctionele waterkeringen. In de strategienota wordt verder ingegaan op het aanreiken van praktische kennis voor klimaatrobuust regionaal waterbeheer, het vergroten van inzicht in het ecologisch en hydrologisch functioneren van watersystemen, een betere inschatting van de relaties tussen waterhuishoudkundige condities, landbouwopbrengsten en natuurkwaliteit en praktijkonderzoeken naar kosteneffectiviteit van te nemen maatregelen. 
Ontwikkelen meetmethoden
Op het gebied van afvalwaterzuivering wordt de komende periode ingezet op een verdere optimalisatie voor het terugwinnen van energie en grondstoffen uit afvalwater, het vergroten van energie-efficiency en het reduceren van emissies naar het oppervlaktewater van medicijnen en hormoonverstorende stoffen. Binnen de waterketen wil STOWA onder meer methoden ontwikkelen om de feitelijke toestand en werkelijke functioneren van stedelijke watersystemen inzichtelijk te maken, onderzoek doen naar de verspreiding van nieuwe, potentieel gevaarlijke stoffen in de waterketen en praktijkonderzoek doen naar innovatieve sanitatieconcepten.
Een wel heel breed programma voor een relatief kleine organisatie als STOWA?. 
Buntsma: ” Ja, wij zijn een kleine organisatie en moeten dus prioriteiten stellen. Dat doen we samen met onze opdrachtgevers, de waterschappen en provincies. Dat is een uitdaging in zichzelf, want voor het stellen van prioriteiten moet je een duidelijke koers hebben. Op alle gebieden van het waterbeheer is de komende periode veel te doen. Maar daar komen we werkende weg wel uit. Vergeet ook niet dat de waterschappen zich de afgelopen jaren hebben ontwikkeld tot grote professionele organisaties, zowel technisch inhoudelijk als politiek-bestuurlijk en ook zelf innoverend.”
Is de kans daardoor juist niet groter dat zij STOWA minder nodig hebben en zij zelf aan het innoveren slaan?
“Het is goed als de deelnemende partijen zelf een innovatief klimaat hebben en als zodanig kunnen bijdragen aan STOWA en de andere waterschappen. Aan de andere kant kan dat het voor ons ook spannender maken in de zin van dat wij prikkelender vragen kunnen krijgen en misschien wel de vraag om innovatietrajecten te ontwikkelen waar misschien een groter risico aan vast zit. Het kan het ook diverser maken naast het ‘gewone oude werk’ wat altijd onze basis blijft. Ik zie ook een rol voor STOWA de innovaties van de verschillende partijen weer met elkaar te verbinden zodat je steeds kunt zeggen dat gezamenlijk innoveren goedkoper en doelmatiger is. Dat is toch een van de doelstellingen van onder andere het Bestuursakkoord Water, de waterschappen en deze minister. Ook hier is het ‘waardevol verbinden’ heel belangrijk, zoals ook het verbinden binnen de ‘Gouden driehoek’.”
Die Gouden driehoek: overheid, kennisinstellingen en bedrijven, Topsector water. Je hoort wel eens dat het aan een concrete uitwerking van deze opzet ontbreekt. Hoe belangrijk kan de rol van STOWA hierin zijn?
“Dat is wel een toenemend aandachtspunt, merk ik ook in onze contacten. En natuurlijk is het voor ons van belang dat onze innovaties ook daadwerkelijk vermarkt worden. Het waardevol verbinden willen wij ook hier verder uitbouwen en ik zie daar voor mijzelf ook een belangrijke taak in. Het is niet voor niets dat ik vorige week op verzoek van de Rijksdienst voor ondernemend Nederland een symposium heb voorgezeten. Ik heb dat gedaan omdat de watersector onze kennis en kunde naar het buitenland moeten etaleren en exporteren en andersom kennis moeten binnenhalen die in het buitenland is ontwikkeld. STOWA is op meerdere terreinen ook betrokken bij internationale activiteiten zoals de Global Water Research Coalition waar ook KWR deel van uitmaakt. Zelf zit ik in het European Innovationplatform on Water (EIPW) en we zijn lid van diverse clubs die op EU-niveau opereren. We zijn internationaal behoorlijk aangehaakt en ik denk dat we daar wel wat meer uit kunnen halen. Het zijn allemaal waardevolle verbindingen en ik wil mijn best doen om daar aanzienlijk meer uit te halen.”