Stormvloedkering Ramspol keert lentestorm succesvol

Het was een spectaculair gezicht vorige week dinsdagmiddag bij Ramspol. Harde noordwester wind, kolkend water en drie reusachtige balgen, samen 240 meter lang die gevuld met water en lucht, boven het water uittorsen en de golven daar deden stranden.  Met een doorsnede van tien meter is dit de grootste balgkering ter wereld. En de enige die wordt ingezet als stormvloedkering.
De waterkering die het Ketelmeer en het Zwarte Meer scheidt, komt alleen in werking als bij noordwesterstorm het water vanaf het IJsselmeer en Ketelmeer opgestuwd wordt richting het Zwartemeer. De waterstand in het Ketelmeer moet daarbij boven de 0,50 meter N.A.P. uitstijgen. De Balgstuw treedt automatisch in werking. 

Signalen
Al op zondag kwamen de eerste signalen binnen dat de omstandigheden deze week dusdanig konden worden dat de balgstuw in werking zou treden, vertelt Busnach. ‘Ons Watermanagementcentrum houdt de weersverwachtingen in de gaten en in onze beheersorganisatie voor de kering hebben altijd twee mensen achterwacht. Toen zondagavond de eerste signalen binnenkwamen dat het waarschijnlijk tot een stremming van de vaarweg zou komen en mogelijk zelfs tot een sluiting van de stormvloedkering hebben we een operationeel team van vier mensen ingezet. Wij waren dinsdag aanwezig om te controleren of er geen sprake was van falen van delen of de gehele balgstuw.”

Zeldzame omstandigheden
De combinatie van verhoogd waterpeil met een windrichting die het water uit het IJsselmeer opstuwt, komt niet veel voor. Sinds de oplevering van de galstuw in 2002 (gebouwd door Hollandse Beton- en Waterbouw in opdracht van waterschap Groot Salland) was de stormvloedkering – los van de jaarlijkse test – nog maar twee keer in eerder, in 2008 en 2012 in werking getreden. 
Voor Rijkswaterstaat die het beheer vorig jaar juni overnam van waterschap Groot Salland was het, na de jaarlijkse test op de eerste dinsdag van september, de eerste keer. “Alles verliep naar tevredenheid”, stelt Busnach. “Het was goed om te zien dat de stormvloedkering deed wat hij moest doen. Dat geeft aan dat Groot Salland en nu wij het beheer en onderhoud op de goede manier doen.”

Beheer
De overdracht van het beheer van de waterschappen aan Rijkswaterstaat passen in het Nationaal Bestuurakkoord Water. Daarin hebben de Unie van Waterschappen en Rijkswaterstaat afgesproken zo doelmatig mogelijk samen te werken om blijvend te zorgen voor veiligheid tegen overstromingen, een goede kwaliteit van het water en voldoende zoet water. Vanuit die visie zijn de waterschappen beheerder van alle dijkringen en is Rijkswaterstaat beheerder van de stormvloedkeringen in Nederland. Daaruit volgde dat de stormvloedkering bij Ramspol werd overgedragen aan Rijkswaterstaat Midden-Nederland. 
Het waterpeil liep afgelopen dinsdag aan de buitenkant op tot zo’n 70 cm NAP. De stroming was nu, anders dan op de zonnige testdag vorig jaar, wel dermate sterk dan ook het effect op het achterland goed kon worden gemeten. Busnach: “We konden op meetpunten in het achterland heel duidelijk het afvlakken van het waterniveau zien. Ook daarin blijkt de stormvloedkering dus effectief.”


Voorspellen
Bij de oplevering van de stormvloedkering was de verwachting dat hij eens in de twee jaar in werking zou moeten treden. Dat is in de praktijk tot dusver veel minder gebleken. Het geeft volgens Busnach aan hoe moeilijk dit te voorspellen blijkt. De balgstuw treedt automatisch in werking bij een combinatie van een hoog waterpeil en een bepaalde windbelasting vanuit het Ijsselmeer. 
Volgens Busnach komen de waterstanden wel vaker in de buurt. Zo liep het peil rond de kerst op tot net boven de 40 cm boven N.A.P en het tweede weekeinde van januari zelfs tot 47 cm. 


Fijn
De succesvolle werking van de stormvloedkering Ramspol bleef niet onopgemerkt. Er was veel media-aandacht. En Melanie Schultz, minister van Infrastructuur en Milieu liet via twitter haar waardering blijken. “Goed om te zien dat iedereen blij is met het werk dat je doet”, zo reageert een tevreden Busnach.