Sensortechnologie voor slim transport van rioolwater

Op veel locaties in de stedelijke omgeving wordt regenwater afgevoerd via een gemengd rioolstelsel. Bij langdurige regenval wordt het stelsel en de rioolwaterzuivering (rwzi) belast met sterk verdund rioolwater. Hierdoor wordt het zuiveringsrendement van de rwzi beperkt en neemt de vuilemissie naar oppervlaktewater onnodig toe. De verwachting is dat op dergelijke momenten gecontroleerde afvoer via overstort over de gehele waterketen tot lagere emissies leidt. Door gecontroleerde overstort van sterk verdund rioolwater op bepaalde locaties kan ongecontroleerde overstort op andere, meer kwetsbare locaties worden voorkomen en kan de zuiveringscapaciteit van de rwzi optimaal worden benut. Op die manier wordt de netto capaciteit van de bestaande infrastructuur vergroot. De verwachting is dat de methode kan leiden tot lagere exploitatie- en investeringskosten.

Online monitoring
Het project “Sensortechnologie voor slimme inzameling en transport rioolwater” is een samenwerking van de gemeenten Assen, Leeuwarden en Groningen, de waterschappen Noorderzijlvest, Hunze en Aa’s, Wetterskip Fryslân en de waterbedrijven Waterleidingmaatschappij Drenthe (WMD) en Waterbedrijf Groningen. De projectleiding is in handen van WLN. In de eerste fase die nu loopt wordt de kwaliteit van rioolwater en oppervlaktewater gemonitord op verschillende locaties in de drie provinciehoofdsteden. Onderzocht wordt of met online monitoring van onder andere troebelheid en geleidbaarheid een goed  beeld kan worden verkregen van  de kwaliteit van het rioolwater. Daarnaast wordt met berekeningen gekeken wat de winst kan zijn indien (in situaties van heftige regenval) bewust op bepaalde plekken wordt overgestort, om overstort en overlast elders te voorkomen. “We verwachten deze meetcampagne en de eerste evaluatie in mei af te ronden”, vertelt projectleider Peter van der Maas van WLN. “Ervan uitgaand dat er voor die tijd zware regenval en overstort heeft plaatsgevonden.”

Reductie vuilemissie
De verkregen resultaten moeten zicht geven op de potentie van deze innovatie, dat wil zeggen de verwachte winst in termen van reductie vuilemissie en energiebesparing. Bij een positieve uitkomst zal in volgende projectfasen een meet- en besturingssysteem voor de stedelijke afvalwaterketen worden ontwikkeld, en zal de winst in de praktijk worden onderzocht en gedemonstreerd.
Voor zover Van der Maas weet is het de eerste keer dat op dit type sensortechnologie wordt ingezet ten behoeve van ‘slim transport’ van rioolwater. “Wel heeft onder andere de TU Delft heeft onderzoek gedaan naar de toepassing van geleidbaarheid en troebelheid als surrogaat-parameters zijn getest voor de kwaliteit van rioolwater. Maar het idee om hier het transport van rioolwater en overstorten mee te sturen is, voorzover ik weet, nieuw.”

Verdunning
Ervaring met het daadwerkelijk gecontroleerd overstorten wordt in deze eerste fase van de proef nog niet opgedaan. Van der Maas: “In deze fase onderzoeken we wanneer het rioolwater als gevolg van de verdunning een dusdanige kwaliteit bereikt dat overstort op bepaalde plekken geoorloofd lijkt. Persoonlijk vermoed ik dat de grootste winst zit in het verminderen van de vuilemissie en het voorkomen van overstorten op relatief kwetsbare locaties, maar de resultaten moeten dit nog uitwijzen.”
Dit voorjaar kunnen de projectpartners een eerste inschatting maken van de winst die deze toepassing van sensortechnologie oplevert.