Seminar marktkansen in de watersector van Oekraïne

Anneloes Viveen, plaatsvervangend hoofd van de economische afdeling van de Nederlandse ambassade in Kiev, opende het seminar. Zij schetste de huidige complexe politieke en economische situatie in Oekraïne. Het oorlogsconflict in het oosten, 30 % krimp van de export naar Rusland en de sterke devaluatie van de hryvna hebben Oekraïne in een zware recessie doen belanden. Op de langere termijn laat de recessie echter veranderingen ten goede zien.Vrije en eerlijke verkiezingen voor de president en het parlement en de ondertekening en ratificatie van het Associatie Verdrag, inclusief de DCFTA (Deep and Comprehensive Free Trade Area), hebben de basis gelegd voor een stevige hervormingsagenda, IFI’s en donors voeren hun bijdragen op ter ondersteuning van deze hervormingsagenda. De Oekraïense export naar de EU nam in 2014 met 25 % toe en de landbouw groeide met 16 %. De Donbass regio buiten beschouwing gelaten, is Oekraïne met ca. 40 miljoen inwoners een markt met een enorm potentieel, dat we niet langer onbenut zouden moeten laten.
 
Nederland en Oekraïne hebben sterke economische relaties. Nederland staat als directe investeerder op de derde plaats ($ 5,3 miljard in 2014). De export van Oekraïne naar Nederland groeide in het eerste half jaar van 2014 met 38 %. Ongeveer 250 Nederlandse bedrijven zijn actief in Oekraïne. In de komende tien jaar zal het makkelijker worden om handel te drijven met Oekraïne als gevolg van de instelling van de DCFTA met o.a.:
  • Opheffing van import- en exportheffingen
  • Geleidelijk in lijn brengen van Oekraïense en Europese regels en procedures
  • Geleidelijk in lijn brengen van sanitaire en fytosanitaire regulering
  • Groei van de handel in diensten
  • Toepassing van Europese aanbestedingsregels
  • Wederzijdse toegang van Oekraïne en Europese landen tot overheidsaanbestedingen.
De Nederlandse ambassade in Kiev ondersteunt Nederlandse bedrijven met informatie en advies, handelsondersteuning, netwerkmogelijkheden, toegang tot de Oekraïense overheid en IFI’s, ondersteuning met specifieke programma’s als Partner In Business, Partners voor Water, de DHK-regeling, PUM and the Zakenpartnerscan. Ook wees Viveen op de versnelde visa afgifte procedure Orange Carpet.
 
Marktverkenning Oekraïense water sector: Marktkansen voor Nederlandse bedrijven
Vladyslav Kadlubytsky van Larive International presenteerde de resultaten van de marktverkenning van de Oekraïense watersector, die in opdracht van de Nederlandse ambassade is uitgevoerd. De omvang van de markt is enorm en door de hoge waterverliezen, vervuiling, verouderde systemen & installaties en de noodzaak om energie te besparen, moet er heel veel gebeuren. In de publieke sector ontbreken de middelen die daarom vooral van IFI’s en donors moeten komen. Wel zullen de tarieven de komende jaren omhoog gaan waardoor er op den duur mogelijk ook ruimte voor investeringen ontstaat. Aan de aanbodzijde is sprake van sterke concurrentie. Ongeveer 75 % van de aanbieders zijn buitenlandse bedrijven, waaronder relatief weinig Nederlandse. Kadlubytsky schetste de mogelijkheden voor Nederlandse watertechnologiebedrijven in kansrijke sectoren en in niches met: de levering van high-end OEM onderdelen voor lokale bedrijven; de levering van gespecialiseerde installaties zoals biogasinstallaties; de levering van specialistische procesexpertise; het aangaan van partnerschappen met lokale bedrijven voor IFI-gefinancierde projecten; de levering van OEM-onderdelen voor Oekraïense exporteurs die klanten in het Midden Oosten en in ontwikkelingslanden bedienen.
 
Ervaringen van Nederlandse bedrijven in Oekraïne
Nijhuis Water Technology is één van de in Oekraïne actieve Nederlandse bedrijven dat werd geïnterviewd voor de marktverkenning. Emiel Koster deelde met de aanwezigen de ervaringen van Nijhuis in Oekraïne waar het een lokale vertegenwoordiging heeft in Kiev. Belangrijke lessen die Nijhuis water Technology heeft geleerd, zijn: het duurt 3 à 4 jaar om business op te zetten, het brengt veel papierwerk met zich mee (waarvan je moet zorgen dat het 100 % in orde is), geharmoniseerde procedures (ISO, EU-regelgeving) zijn er nog niet, Kiev is niet het echte Oekraïne, het is nodig om rechtstreeks met de hoogste baas te praten. Koster noemde nog andere specifieke kenmerken van de Oekraïense markt o.a.: Nederland heeft een goede reputatie als leverancier van kwalitatief hoogwaardige watertechnologie; er is afvalwater wet – en regelgeving, maar de handhaving laat te wensen over; er is een gebrek aan gekwalificeerde, Engelstalige specialisten; arbeid is goedkoop; betalingen moeten gedekt zijn met een bankgarantie of kredietbrief. Koster constateerde dat Atradius niet langer dekking op Oekraïne geeft, maar uit de zaal kwamen signalen dat dit probleem de aandacht van de Nederlandse overheid heeft.
 
EBRD grootste financieel investeerder in Oekraïne
Daria Kochubynska van de EBRD presenteerde de activiteiten van de EBRD in Oekraïne. De EBRD is er al 20 jaar actief en is de grootste financieel investeerder met een omvang van € 9 miljard in zo’n 330 projecten vooral in de gemeentelijke infrastructuur (water en afvalwater, stadsverwarming, Openbaar transport en afvalmanagement). Kochubynska schetste de EBRD-financieringsmechanismen aan de hand van het Zaporizha waterproject. Ze beschreef ook de verschillende door de EBRD gehanteerde aanbestedingsmechanismen en constateerde dat Nederlandse bedrijven tot nu toe geen gebruikmaken van de aangeboden mogelijkheden om projecten te verwerven.
 
Follow up seminar
Tijdens de afsluitende discussie werd duidelijk dat diverse bedrijven geïnteresseerd zijn in verdere stappen op de Oekraïense watermarkt. Anneloes Viveen kondigde aan dat de Nederlandse ambassade onderzoekt of er mogelijk vervolgactiviteiten kunnen worden ontwikkeld bijvoorbeeld in de vorm van matchmaking en deelname aan de beurs AquaTherm in mei 2015.

Naar de Bedrijvenregistervermelding van NWP
(persbericht november 2014)