Samen werken aan een sterke dijk en een vitale kustzone Lauwersmeer

Planuitwerking dijkversterking Lauwersmeerdijk-Vierhuizergat van start

Vrijdag 3 juli markeerden de partners van de dijkversterking Lauwersmeerdijk-Vierhuizergat de start van de planuitwerkingsfase van het project in aanwezigheid van Deltacommissaris Peter Glas. Het plan voor de versterking van de dijk van 9 kilometer met extra’s voor natuur, recreatie, economie en verkeersveiligheid wordt tot en met 2022 uitgewerkt. Het hele project is begroot op ruim 100 miljoen euro. Het project is onderdeel van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP), de grootste dijkversterkingsoperatie sinds de Deltawerken.

Dankzij de krachtenbundeling van alle partners is in de verkenning  (2017-2020) van de dijkversterking de beste oplossing gevonden voor een sterke dijk en een vitale toekomstbestendige (bredere) kustzone. Hiermee anticiperen de partijen op toekomstige zeespiegelstijging en klimaatverandering en koppelen we de functies van natuur, recreatie/toerisme, economie en verkeersveiligheid aan waterveiligheid. Kortom: een sterke dijk met extra’s voor natuur, recreatie, economie en verkeersveiligheid.

Peter Glas, Deltacommissaris: Werken aan de bescherming van ons land tegen overstromingen is in Nederland blijvende noodzaak. Dit doen we sinds 2010 met het Deltaprogramma. We zorgen ervoor dat iedere inwoner van Nederland in 2050 dezelfde bescherming heeft tegen overstromingen. Ook hier aan de Groningse zeedijk met de dijkversterking Lauwersmeer-Vierhuizergat. Maar niet alleen de waterveiligheidsopgave is hier aangepakt. Bij deze dijkversterking is nadrukkelijk breder gekeken naar aanpalende opgaven, kansen en gebiedskwaliteiten. Een goede traditie die we in het Deltaprogramma met z’n allen proberen in ere te houden en uit te bouwen. En er is hier nog iets waar ik als deltacommissaris ontzettend trots op ben namelijk de samenwerking die hier in zo’n vroeg stadium tot stand is gekomen. Ik ben ervan overtuigd dat alleen door slim de kansen te bundelen en te grijpen, het draagvlak voor dit soort projecten wordt gecreëerd dat nodig is om te benodigde vaart er in te houden.’

Sterke dijk

Eisse Luitjens, dagelijks bestuurslid Waterschap Noorderzijlvest: “Het waterschap staat voor een sterke veilige dijk voor de komende vijftig jaar én vindt het belangrijk dat de dijk meerwaarde heeft voor de regio. Om te komen tot een voorkeursoplossing hebben belanghebbenden actief bijgedragen. Voor de haven is gekozen voor de oplossing met een verticale wand in de dijk, mede doordat dit de haven Lauwersoog als toeristische trekpleister kan versterken. Voor de landelijke dijk is gekozen voor een binnenwaartse oplossing, waardoor er geen ruimte op de Waddenzee nodig is. Ook gaan we hier het bestaande fietspad aan de waterzijde van de dijk vernieuwen.”

Erik Wagener, Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP): “Vol vertrouwen stelt het HWBP ruim 9 miljoen euro beschikbaar voor de planuitwerking van het project. Vanaf het begin hebben we nauw samengewerkt met Noorderzijlvest om te komen tot een doelmatig plan. Dat ging fantastisch, we konden snel schakelen en we nemen dit zeker mee naar andere projecten. Ook investeren we in proeven die meten hoe sterk een dijk met gras op klei precies is. De uitkomsten daarvan zijn belangrijk voor dit project, maar ook voor toekomstige dijkversterkingen. Dat tilt dit project echt boven zichzelf uit.”

Extra’s voor een vitale kustzone Lauwersmeer

Marco Glastra, directeur Stichting Het Groninger Landschap: “Wij zijn enthousiast dat de versterking van de Lauwersmeerdijk wordt gekoppeld aan kansen voor natuur binnen- en buitendijks. We gaan van een harde kustlijn naar een veel interessantere kustzone. We waarderen het dat Noorderzijlvest voor deze brede insteek kiest en vanaf het begin de samenwerking zoekt.”

Op de dijk ondertekenden de gebiedspartners de samenwerkingsovereenkomst over het uitwerken van de extra’s voor natuur, recreatie, economie en verkeersveiligheid in de planfase van de dijkversterking. Het gaat om een tweede ontsluiting van de haven van Lauwersoog en drie ecologische kansen: een natuurlijker overgang tussen wad en land en ontwikkelen van onderwaternatuur aan de waterzijde van de dijk, een zoet-zout overgang in combinatie met voorzieningen voor visintrek en de natuurlijke uitbreiding van de kwelder bij de Westpolder. Dit zijn de aangedragen koppelkansen van de provincie Groningen, gemeente Het Hogeland, Rijkswaterstaat en Het Groninger Landschap mede namens natuurorganisaties Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en Natuur en Milieufederatie Groningen.

Financiering

De totale investering van het project is begroot op ruim 100 miljoen euro. De dijkversterking wordt gefinancierd door het Hoogwaterbeschermingsprogramma en het waterschap Noorderzijlvest. Voor de koppelprojecten is financiering beschikbaar gesteld vanuit het Waddenfonds, De Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW), provincie Groningen en gemeente Het Hogeland.

Uitvoerende partijen

Op de dijk ondertekende het waterschap ook overeenkomsten met de uitvoerende marktpartijen. Ingenieursbureau Arcadis helpt het waterschap bij de uitwerking van de ontwerpen, het doorlopen van de planprocedures en het voorbereiden van de contracten voor de realisatie. Aannemerscombinatie Waddenkwartier van de bedrijven Heijmans en GMB werken samen met het waterschap in een bouwteam. Bij succesvolle afronding van de planfase sluiten de partijen een overeenkomst voor de realisatie van de dijkverbetering.

Waarom een dijkverbetering?

De negen kilometer lange Lauwersmeerdijk vanaf de R.J. Cleveringsluizen tot de Westpolder beschermt al meer dan 50 jaar het Lauwersmeergebied en delen van het Groningse en Friese achterland tegen overstromingen. De hoogte van de dijk en de bekleding aan de waterzijde voldoen niet meer aan de normen voor waterveiligheid.

Deltaprogramma

In 2050 moeten alle Nederlandse waterkeringen voldoen aan de nieuwe veiligheidsnormen. Daarom wordt de komende dertig jaar circa 1.100 kilometer dijk versterkt en 500 sluizen en gemalen verbeterd. Dat doen we in het landelijke Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP), onderdeel van het nationaal Deltaprogramma.

Planning

2020 – 2022: Planuitwerking

In de planuitwerkingsfase werken we het voorkeursalternatief in samenwerking en overleg met belanghebbenden in detail uit tot een realisatieontwerp van de dijk met de koppelprojecten. Ook worden de benodigde procedures doorlopen en vergunningen aangevraagd om het werk uit te kunnen voeren.

2023 – 2025: Realisatie

In 2023 start de uitvoering van de maatregelen om de dijk te verbeteren.

Voor meer informatie over dit onderwerp, klik hier.