Roep om Belasting op Leidingwater af te schaffen steeds luider

De Tweede Kamer stemde vorig jaar bij de behandeling van het Belasting plan 2014 in met een verhoging van de Belasting op Leidingwater. De overheid belast sindsdien waterverbruik met een degressief tarief. Het tarief voor kleinverbruik (tot 300 kubieke meter) is verdubbeld (33 cent per kubieke meter). Klanten gaan daardoor gemiddeld jaarlijks 30 euro meer betalen, stelt Vitens. 

Door het verdwijnen van het plafond van 300 kubieke meter gaan ook zakelijke watergebruikers vele malen meer belasting op leidingwater betalen. De lastenverzwaringen kunnen volgens VEMW oplopen tot meer dan 1 miljoen euro per jaar.
Onderzoek
VEMW heeft in de afgelopen periode samen met andere organisaties, zoals VNO-NCW, Recron, LTO en BOVAG, onderzoek uitgevoerd naar de effecten van de BOL. Voormalig staatssecretaris Weekers van Financiën had dit eerder toegezegd in de Eerste en Tweede Kamer. Het onderzoek was noodzakelijk omdat er bij de behandeling niet of nauwelijks is gekeken naar de effecten.
De maatregel zou moeten leiden tot vergroening. ‘Het onderzoek laat zien dat precies het omgekeerde wordt bereikt’, aldus Roy Tummers, directeur Water bij VEMW. ‘Hergebruik van water wordt onder de nieuwe regels belast. Daardoor zijn bestaande investeringen in duurzaam watergebruik niet meer rendabel en komen nieuwe investeringen niet meer van de grond. Dit gaat lijnrecht in tegen de door staatssecretaris Mansveld bepleitte modernisering van het milieubeleid. Ook staat het haaks op de afspraken die wij met de Deltacommissaris maken over duurzaam watergebruik. Het uitgevoerde onderzoek laat zien dat de politiek zich in 2013 niet heeft gerealiseerd wat men met het instellen van deze nieuwe regels overhoop haalt.’
Effecten
Uit het onderzoek blijkt dat de effecten van de belastingverhoging veelomvattend zijn en niet alleen voor huishoudens, maar ook voor zakelijke waterverbruikers grote gevolgen hebben. VEMW verwacht dat grote afnemers van het openbare waterleidingennet afhaken en zelf water gaan winnen. Daardoor kunnen waterkwaliteitsproblemen in het leidingnet ontstaan. Ook ontmoedigt de belastingverhoging het (her) gebruik van afvalwater. Bedrijven moeten immers belasting betalen voor levering van herbruikbaar water, waardoor investeringen niet meer rendabel zijn. Dow in Terneuzen gaat uit van een jaarlijkse kostenpost van 4 ton. Industriewater Eerbeek wilde vanaf 2016 gezuiverd water terug leveren aan drie papierfabrieken, maar ziet daar nu vanaf. ‘Alle winst die we er mee kunnen maken wordt afgeroomd.’
Daarnaast zullen bedrijven fors moeten investeren in het meten en registreren van waterstromen, waardoor zij vele miljoenen extra kosten moeten maken. Verder leidt de verhoging van de BOL voor drinkwaterbedrijven tot extra investeringen in ICT en voorlichting.

Overbodig
Extra zuur is dat de belastingverhoging volledig overbodig is, stelt VEMW. Uit cijfers blijkt volgens de vereniging keer op keer dat bedrijven, met name de grootverbruikers, goed in staat zijn om het waterverbruik terug te dringen. Zo is in de papiersector het watergebruik afgenomen van ruim 500 miljoen kubieke meter in 1972 tot 73 miljoen kubieke meter in 2012. Andere sectoren laten volgens VEMW eveneens forse reducties zien. VEMW wijst er op dat bedrijven moeten voldoen aan de ‘best beschikbare technologie’ zoals vastgesteld door de EU. Het betekent dat zij alles in het werk moeten stellen om duurzaam met water om te gaan.
Niet uit te leggen
Kraanwater is volgens Vitens een eerste levensbehoefte en moet daarom betaalbaar en beschikbaar zijn voor iedereen. Het drinkwaterbedrijf heeft haar kostendekkend tarief sinds 2008 bevroren. ‘Het kan toch niet zo zijn dat kraanwater in Nederland zwaarder wordt belast dan een hamburger. We moeten voorkomen dat een gezond en duurzaam product als kraanwater qua belastingdruk straks n het rijtje van alcohol en sigaretten belandt’, aldus directievoorzitter Lieve Declerq. 
Vitens wijst er verder op dat de maatregel geen enkel effect heeft op het beoogde doel van het kabinet, namelijk zuiniger omgaan met water. Daarom besloot het eerste kabinet Rutte in 2012 om de BOL te laten vervallen. Dat de maatregel vervolgens is omgedraaid naar een verhoging, is volgens het drinkwaterbedrijf dan ook niet uit te leggen. Declerq: ‘Het gaat simpelweg om het genereren van inkomsten en kraanwater is een makkelijke prooi. Het is in wezen een melkkoe voor de schatkist. Schrap de maatregel zo snel mogelijk.’