RIVM: klimaatverandering bedreigt drinkwaterkwaliteit

Door veranderingen in het klimaat kan het voor langere tijd erg droog zijn in Nederland. De afgelopen jaren is het al een paar keer voorgekomen dat industriële bedrijven hierdoor in de problemen zijn geraakt. 

Uit een gezamenlijk onderzoek van Deltares, KWR Watercycle Research Institute en het RIVM blijkt nu ook dat de drinkwaterbereiding door de gevolgen van de klimaatverandering in gevaar kan komen. De kwaliteit van water verslechtert als bij aanhoudende droogte de hoeveelheid water die door de rivieren stroomt, afneemt. De invloed van lozingen van afvalwater op de waterkwaliteit is dan veel groter, omdat de concentraties van vervuilende stoffen uit de lozingen minder worden verdund.
Daarnaast kan de droogte ook leiden tot watertekorten op de Maas en tot verzilting van het rivierwater van de Lek vanuit de Noordzee. Het water kan gedurende deze perioden zonder extra maatregelen niet worden gebruikt voor drinkwaterbereiding
Lozingsvergunningen
Een mogelijke beleidsmaatregel is dan ook om lozingsvergunningen te relateren aan de hoeveelheid water die door de rivier stroomt. In de praktijk zou dit volgens het RIVM een aanscherping betekenen van veel lozingsvergunningen. Een andere maatregel is om het toelatingsbeleid van stoffen aan te passen en het effect van klimaatverandering bij de toelating van stoffen  mee te wegen.
Aanpassing
Een voorbeeld van een aanpassing in het watersysteem kan zijn om bij aanhoudende droogte de wateraanvoer in de Maas of de Lek te verhogen door water uit de Waal daarnaartoe te laten stromen. Daardoor neemt de verdunning van afvalwaterlozingen op de Maas en de Lek toe en kan ook de verzilting op de Lek worden bestreden. Verder stelt het RIVM voor om meer of andere typen installaties in te zetten voor een intensievere zuivering door de drinkwaterbedrijven. 
Zuivering
Om de vervuiling van het oppervlaktewater met geneesmiddelen en andere stoffen effectief te kunnen bestrijden, zeker bij laagwater, zou een uitgebreidere zuivering door rioolwaterzuiveringsinstallaties (RWZI’s) volgens het RIVM ook een goede optie zijn. RWZI’s lozen gezuiverd rioolwater op het oppervlaktewater, dat daarna wordt gebruikt voor de drinkwatervoorziening. Dit gezuiverde water bevat echter nog resten van medicijnen, omdat de waterzuivering op de RWZI er niet op is ingericht om medicijnen te verwijderen.
Naast drinkwaterwinning hebben ook andere vormen van watergebruik, zoals recreatie en natuur, baat bij uitgebreidere zuivering door RWZI’s. Echter, vanwege de kosten is deze maatregel in dit onderzoek door het RIVM als minder kansrijk gepositioneerd.
Drinkwater in de toekomst
Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM) om een goede drinkwatervoorziening in de toekomst zeker te stellen. Het ministerie van IenM laat in een reactie in De Telegraaf weten dat het weet dat er extra maatregelen nodig zijn in verband met de klimaatverandering. “Het RIVM-rapport wordt gebruikt bij de beleidskeuzes van de komende jaren. Om de kosten zo laag mogelijk te houden, stemt het ministerie die keuzes telkens af op de daadwerkelijke klimaatontwikkelingen”,aldus een woordvoerster. Dit jaar moet er meer duidelijk worden welke maatregelen het kabinet gaat nemen. In Nederland wordt 40 procent van het drinkwater geproduceerd uit oppervlaktewater