Riothermie aan de vooravond van een grote doorbraak

Onder de deelnemers aan het congres waren vertegenwoordigers uit veel grote gemeenten. Volgens de sprekers op de kennisdag overwegen veel gemeenten om aan de slag te gaan met het systeem. Met riothermie kan tot wel vijftig procent van het totale energiegebruik van huishoudens worden teruggewonnen en het is een schone vorm van duurzame energie. Omdat alles zich onder de grond afspeelt, is er bijvoorbeeld geen sprake van horizonvervuiling.  

Verwarmd zwembad
In Nederland heeft de gemeente Heerenveen enkele jaren geleden voor het eerst geïnvesteerd in rioolbuizen die zijn uitgerust met warmtewisselaars. Daarmee is de gemeente klaar voor de toekomst, maar vooralsnog is het systeem niet in bedrijf. Vorig jaar heeft de gemeente Den Bosch riothermie geïntroduceerd in zwembad de Kwekkelstijn in Rosmalen. Met speciale rioolbuizen wordt warmte gewonnen uit het spoelwater van het zwembad en het rioolwater van de omliggende woonwijk. De teruggewonnen warmte wordt direct gebruikt om het binnenbad te verwarmen. Dit gebeurt met behulp van een warmtewisselaar en een warmtepomp. 

Projecten
Jan Schoemaker van Copier, een adviesbureau voor de buitenruimte, vertelt dat hij samen met Hans van Arnhem van Frank Gmbh, een producent voor kunststof leidingsystemen, bezig is met een concreet voorstel voor de gemeente Houten. In Houten wil de gemeente warmte gaan winnen uit een bestaand riool en daarmee het gemeentehuis gaan verwarmen. Volgens Van Arnhem heeft de toepassing van riothermie veel hinder gehad van de crisis. Doordat er minder nieuwbouwprojecten zijn gerealiseerd is er ook niet geïnvesteerd in nieuwe infrastructuur. 

Technieken
Riothermie kan overigens ook worden toegepast in bestaande rioolbuizen. Er zijn verschillende technieken op de markt. Op het demonstratieterrein in Ede werden diverse materialen tentoongesteld. Tijdens de lunch konden de aanwezigen kennis maken met de verschillende technieken. “Veel bezoekers waren bang dat door de warmtewinnning het afvalwater te ver zou afkoelen en het zuiveringsproces zou worden verstoord”, vertelt Hans van Arnhem. “Wij hebben dat onderzocht en die angst is niet terecht. De temperatuur van het afvalwater blijft op peil.“ 

Kosten
Een ander punt waar veel deelnemers mee worstelen zijn de investeringskosten. Van Arnhem: “De kosten van een project zijn afhankelijk van de omvang en het te behalen rendement. De terugverdientijd kan variëren van vijf tot twintig jaar. Bij het zwembad in de gemeente Den Bosch was er sprake van een meerprijs van twintig procent. Dat zal echter per project verschillen.”

Potentie
Uit onderzoek van Frank Gmbh blijkt dat tachtig procent van de warmte wordt gewonnen uit de bodem en maar twintig procent uit het rioolwater zelf. “Dat komt doordat de warmtewisselaar zich in ons systeem aan de buitenkant van de rioolbuis bevindt”, verklaart Van Arnhem. Hij voegt toe: “Die warmte kun je transporteren en opslaan in een warmteopslagsysteem zodat je de energie op een ander moment gebruiken. Zonder zo’n opslagsysteem gaat er in de zomer veel warmte verloren.  In combinatie met een opslagsysteem is de potentie van riothermie enorm groot en kan er ook in de winter veel profijt worden behaald.”