Rijnland start pilot ultrasone blauwalgbestrijding

Afgelopen week tekenden de gemeente, het hoogheemraadschap en LG Sonic de samenwerkingsovereenkomst voor een tweejarige pilot. Dit voorjaar gaan in totaal vier platformen, elk met een actieradius van vijfhonderd meter, de twee kilometer tellende Noord Aa in.

De MPC-Buoy, zoals het platform heet,  meet continu de waterkwaliteit om vervolgens ultrasone geluidsgolven op maat uit te zenden. “Het feit dat LG Sonic 27/7 de aanwezigheid van blauwalgen meet en daar de frequentie van het geluid op aanpast, maakt het voor ons tot een interessant experiment”, vertelt hoogheemraad Martine Leewis. “Het bedrijf levert ons de gegevens zodat wij voor het eerst 24/7 in beeld krijgen hoe het met de algenstand gaat. Tegelijkertijd beoordelen we de waterkwaliteit volgens onze eigen systematiek. Daarmee hebben we een soort dubbelcheck.”

Parameters
De MPC-Buoy gebruikt verschillende parameters om de waterkwaliteit te meten:  chlorofyl α (groene algen), phycocyanine (blauwalgen), zuurgraad, troebelheid, opgeloste zuurstof en temperatuur. De verzamelde gegevens worden real-time doorgegeven en met gebruik van webgebaseerde software in een overzicht van de waterkwaliteit verwerkt. LG Sonic claimt op basis van deze gegevens nieuwe algenbloei van tevoren te kunnen voorspellen. Op grond van de data over de toestand van het water en de aanwezige algensoorten wordt het ultrasone programma geactiveerd. Bestaande algen zouden hiermee worden geëlimineerd en de groei van nieuwe alg voorkomen. 

Veel metingen
“Ons doel voor het eerste jaar is om inzicht te krijgen in de waterkwaliteit in de Noord Aa, en daarom zullen wij veel metingen gaan verrichten”, aldus microbioloog Lisa Brand van LG Sonic. “We verwachten dat de algengroei in de zomer van 2016 veel lager zal zijn dan afgelopen jaren, maar het is niet te voorkomen dat er komende zomer nog algen zullen voorkomen. Het ecosysteem komt beter in balans naarmate onze systemen langer werken. In de praktijk betekent dit dat over de jaren heen de resultaten steeds beter worden.”

Averechts
Met ultrasone algenbestrijding is in Nederland al eerder ervaring opgedaan. Niet altijd even positief. Zo blies Rijkswaterstaat in 2008 na een pilot  in de haven van Tholen de proef af, omdat bleek dat het niets uithaalde. LINK. :
Miquel Lurling, onderzoeker bij de leerstoelgroep Aquatische Ecologie en Waterkwaliteitsbeheer aan de universiteit van Wageningen, liet zich kritisch uit over deze methode. Hij zou zelfs averechts kunnen werken doordat het geluid de watervlo zou schaden, die een natuurlijke bestrijder is van alg. Ook zijn er zorgen over de invloed van ultrasone golven op vissen.

Effecten monitoren
”Dat zijn zaken die onze aandacht hebben”, beaamt Leewis. “Je moet heel goed blijven opletten wat je aan het doen bent. Dat hebben we ook gezien met de Quaggamossels. Die filteren zo goed dat ze ervoor kunnen zorgen dat het water steriel wordt. Dan is het middel erger dan de kwaal. We gaan dus zorgvuldig monitoren wat de ultrasone aanpak voor effecten heeft. We vinden het interessant genoeg om het experiment aan te gaan.”

Vlnr: LG Sonic-directeur Yousef met een schaalmodel van de MPC-Buoy, wethouder Robin Paalvast en hoogheemraad Martine Leewis

Duurzaam
Of het hoogheemraadschap ook in andere wateren op deze techniek gaat overstappen is nog onbekend. Het Hoogheemraadschap kan nu voordelig een pilot uitvoeren. De gemeente Zoetermeer die innovatieve bedrijven uit de eigen stad graag een kans biedt, betaalt de helft mee. Of de prijs in de toekomst een belemmering zou kunnen vormen, kan Leewis nog niet beoordelen. “Het is niet  goedkoop, maar dat zijn veel andere oplossingen ook niet. De bellenschermen  waar we nu mee werken zijn ook prijzig.”
Naast prijzig zijn de bellenschermen door hun hoge energiegebruik als oplossing weinig duurzaam. Het is één van de redenen waarom Leewis graag deze nieuwe techniek onderzoekt. “In het verleden hebben we ook al met waterstofproxide-experimenten meegedaan. In het kader van ons innovatieprogramma kijken we heel breed naar mogelijke oplossingen. Als deze innovatieve methode werkt, kan het ook breder worden toegepast in Rijnlands werkgebied.” Daarover besluit het waterschap in 2017.

Wereldwijd
LG Sonic kan het eigen systeem nu voor het eerst dichtbij de thuisbasis testen. Daar komen nu al 24/7 de gegevens binnen van waterbedrijven in onder andere Azerbaidjan, Colombia, Polen, Spanje, Verenigd Koninkrijk, Verenigde Staten, Japan, Canada en Ierland. Wereldwijd heeft het bedrijf vijftig MPC-Buoys geleverd.

Leewis is benieuwd of het ook voor het Zoetermeerse recreatiewater een oplossing gaat bieden. “Ik zie de resultaten met belangstelling tegemoet. Wat hieraan vooral spannend  is, is dat het om open water gaat, dat in verbinding staat met andere wateren. Dat is, ook voor het bedrijf, echt een experiment. Algen bestrijden in een afgesloten bak is een stuk eenvoudiger dan in open recreatiewater.”