Rijk wil na 2020 toch winning van schaliegas

RTV Oost gaat in een uitgebreide reportage in op de concept-rapportage. De discussie over die landelijke structuurvisie is nog niet in een afrondende fase, maar het maakt wel duidelijk wat het Rijk van plan is: het wil op termijn schaliegaswinning mogelijk maken. En dat is opmerkelijk, want meer dan 300 gemeenten, tien provincies, Vewin en de drinkwaterbedrijven hebben zich de afgelopen jaren juist fel uitgesproken tegen het winnen van schaliegas.

Deze illustratie laat zien dat waterwingebieden en schaliegaswingebieden vaak pal naast elkaar liggen. Bron: concept-rapport Tauw.

Mocht uiteindelijk toch worden besloten schaliegas te gaan winnen, dan komt onze drinkwatervoorziening erdoor in gevaar. Dat zegt Theo Olsthoorn, emeritus-hoogleraar Waterwinning aan de TU in Delft, in een uitzending van de regionale televisiezender.  “Als alle schaliegas uit de Nederlandse bodem gehaald zou worden, dan levert ons dit voor zes jaar voordelen op. Men lijkt echter te zijn vergeten dat we over 300 jaar nog steeds volledig afhankelijk zijn van drinkwater. En als dat door toedoen van schaliegaswinning voor de eeuwigheid ernstig is vervuild, waar zijn we dan nog?”

Vier scenario's
In het rapport wordt gewerkt met vier scenario's. Een van deze vier, of een combinatie ervan, zal uiteindelijk het uitgangspunt vormen voor nieuw beleid.

In het concept-rapport zijn vier scenario's uitgewerkt. De rol van drinkwater is in alle scenario's ondergeschikt. Bron: concept-rapport Tauw.

In scenario 1 zou drinkwater voorop worden gesteld. Waterwingebieden worden hier uitgesloten van de boringen, maar pal naast die beschermingsgebieden kan schaliegas worden gewonnen. In het tweede scenario wordt gekeken naar het winnen van fossiele brandstoffen en de opslag van CO2. Concreet betekent dit dat de winning van fossiele brandstoffen niet gehinderd mag worden door andere functies zoals het winnen van drinkwater. In Scenario 3 is er sprake van handel en opslag in gas. Dit gaat uit van het winnen van conventioneel gas, olie en schaliegas. Het rapport beschrijft dat gas en olie winnen niet samen gaat met de bescherming en winning van drinkwater. En in het laatste scenario wordt ingezet op geothermie, zoals de opslag van warmte en kou. Maar ook hiervoor geldt dat geothermie en drinkwater niet samen gaan.

Waterbescherming
Liesbeth van Tongeren van GroenLinks vindt de benadering onverstandig. “De Nederlandse behoefte aan drink- en grondwater moet op 1, 2 en 3 staan. Zonder goed schoon water kun je geen dag leven. Wij niet, maar onze achterkleinkinderen ook niet.” Het beschermen van water is van enorm belang voor de drinkwatervoorziening en voor de landbouw. Van Tongeren: “Minister Kamp vergeet dat we olie en gas niet kunnen drinken. Zelfs als hij niet uit zijn schaliegasdroom wakker wil worden, moet hij toch waterbescherming bovenaan zijn prioriteitenlijstje zetten.”

Risico’s drinkwater
Waterbedrijven trokken al eerder aan de bel bij de regering over de schadelijke gevolgen van schaliegaswinning op het grondwater. Ook wetenschappers maken zich zorgen. Uit onderzoek van KWR Watercycle Research Institute uit november 2015 blijkt dat er bij schaliegaswinning risico’s zijn voor de drinkwatervoorziening.