Provincie Overijssel wil verbod afvalwaterinjecties in lege gasvelden

Het afvalwater dat overblijft bij de oliewinning in het Drentse Schoonebeek werd sinds 2011 via een oude ondergrondse gasleiding naar de lege gasvelden in Twente gepompt. De NAM staakte de oliewinning in juni, omdat de pijpleidingen aangetast waren. Volgens de NAM kunnen de afvalwaterinjecties na reparaties van het leidingwerk volgend jaar waarschijnlijk weer worden hervat.

Onderzoek naar alternatief
Er wordt op dit moment onderzocht of injectie nog steeds de meest geschikte verwijderingsmethode is voor het zoute productiewater uit Schoonebeek. Dit onderzoek wordt begeleid door een onafhankelijke begeleidingscommissie en daarna door een onafhankelijke commissie m.e.r. getoetst. Het onderzoek wordt naar verwachting in het voorjaar van 2016 afgerond. Afhankelijk van de uitkomst van dit onderzoek zal NAM de afvalwaterinjecties hervatten.

Grote risico’s
Leden van de Provinciale Staten vrezen dat het injecteren van afvalwater schade berokkent aan de natuur en een risico vormt voor drinkwater. De NAM repareert de leidingen, maar ook zo’n 60 procent van de putten zou in slechte staat zijn. Statenlid Bouwien Rutten stelt: “We zijn afgelopen week op een onderzoek gestuit van het ministerie waaruit blijkt dat de risico’s bij afvalwaterinjectie veel hoger zijn dan bij het winnen van schaliegas.” Zij verwijst naar de Milieu-Effect-Rapportage (MER) uitgevoerd door Arcadis en CE Delft naar de risico’s van het winnen van schaliegas.

Aardbevingen door injectie van afvalwater
In het rapport staat dat het effect van waterinjectie op aardbevingen sterker lijkt te zijn dan dat van de schaliegasproductieputten zelf. Onderzoekers hebben aangetoond dat een aardbeving met een kracht van 5.6 op de schaal van Richter in Oklahoma gerelateerd is aan afvalwaterinjectie. De kracht van de door frack- en waterinjectie veroorzaakte bevingen hangt samen met de hoeveelheid vloeistof die in een bepaalde tijd geïnjecteerd wordt tot een druk boven de daar van nature heersende druk. Dit is bij afvalwaterinjectie een grotere hoeveelheid, wat waarschijnlijk de grotere magnitude van de hierdoor veroorzaakte bevingen verklaart. Bijzonder hierbij is dat het schaliegasgebied in Oklahoma geen gebied is met natuurlijke grote seismische activiteit. Afvalwaterinjectie kan bestaande, niet-actieve breuken reactiveren, wat kan leiden tot aardbevingen, is de conclusie in het rapport.

Nederlandse situatie
In Nederland wordt alleen afvalwaterinjectie toegestaan in uitgeproduceerde olie- en gasreservoirs waar de olie- en gaswinning geen bevingen hebben veroorzaakt. Tevens wordt, anders dan in de VS, de injectiedruk beperkt tot de druk die in het reservoir heerste, waardoor de kans op bevingen wordt beperkt. Waterinjectie in lege gasreservoirs kan ook compactie van het reservoir en daarmee het voorkomen van bodemdaling tegengaan.  In Nederland wordt sinds 1972 afvalwater van de olie-en gasproductie geïnjecteerd in de diepe ondergrond. Op het vasteland van Nederland zijn weinig door waterinjectie geïnduceerde bevingen bekend. Dit is mogelijk te wijten aan het feit dat de injecties tot dusver in gebieden plaatsvinden die van nature weinig seismische activiteit kennen en daardoor weinig kritisch gespannen breuken hebben.

Vechtstromen wil onafhankelijk onderzoek
Waterschap Vechtstromen stuurde minister Kamp van Economische Zaken al eerder een brief inzake de injecties van afvalwater in lege gasvelden in Noordoost Twente. Het waterschap vraagt de minister om een onafhankelijk onderzoek naar de mogelijke risico’s van het transporteren en injecteren van afvalwater.