Promovendi introduceren ‘tools’ voor praktische uitvoering klimaatadaptatie

Vrijdag promoveerden Van Herk en Rijke op de proefschriften ‘Delivering change: Towards fit-for-purpose governance of adaption to flooding and drought’ en ’ Delivering Integrated Flood Risk Management: Governance for collaboration, learning and adaptation’.

Tools
Volgens de promovendi is een duidelijke visie cruciaal (1). Zorg voor een goede samenwerking tussen verschillende stakeholders (2) en adopteer een doeltreffende organisatiestructuur (3). Verminder de vrijheid van ontwerpers gedurende het planningsproces geleidelijk zodat de uitvoering niet in het geding komt (4) en zorg voor cultuurverandering (5). Beleidsmakers moeten open staan voor nieuwe inzichten en bereid zijn om geleerde lessen in praktijk te brengen. 
Ruimte voor de Rivier
Klimaatadaptatie wordt vaak aangeduid als een governance-vraagstuk waarin samenwerking tussen de verschillende actoren en disciplines centraal staat. Een goed voorbeeld daarvan in de watersector is het programma Ruimte voor de Rivier. Jeroen Rijke probeert op wetenschappelijke wijze aan te tonen hoe de governance-benadering het beste uit de verf kan komen en hoe kan worden omgegaan met de complexiteit en onzekerheid die daarbij een belangrijke rol spelen.
Hij biedt daartoe een aantal bouwstenen die beleidsmakers, planners en projectmanagers helpen bij het ontwikkelen van effectieve governance-benaderingen voor adaptatie ten aanzien van overstromingen en droogte. Die bouwstenen zijn ontwikkeld naar aanleiding van een studie naar hoe het proces van het programma Ruimte voor de Rivier zich heeft ontwikkeld en ook naar hoe in Australië een soortgelijke aanpak voor droogtebestrijding is verlopen.
Maatwerk
Het realiseren van adaptatie in de watersector gaat over het realiseren van verandering, zo stelt Rijke vast. Adaptatie van een watersysteem vereist namelijk een transitie in de vorm van technologische innovaties en/of nieuwe vormen van organisatie. In het proefschrift wordt uitgelegd dat de governance-benadering voor het effectief bewerkstelligen van adaptatie ten aanzien van veranderingen in overstromings- en droogterisico’s maatwerk is en per geval apart moet worden beschouwd.
Samenwerking
Het proefschrift van Sebastiaan van Herk biedt een leidraad voor Integrated Flood Risk Management (IFRM). Beschermingsmaatregelen tegen overstromingen op zich zijn niet voldoende om toekomstige frequenties en effecten van overstromingen op te vangen. Aanpassingen aan de ruimtelijke ordening en rampenbestrijding  zijn evenzo belangrijk; de meerlaagsveiligheid-aanpak. IFRM vereist samenwerking tussen verschillende disciplines en een groep ‘stakeholders’ met verschillende belangen en middelen. Een gecompliceerd proces omdat daarbij doelstellingen en financiering uit verschillende beleidsdomeinen gecombineerd moeten worden en er een scala aan mogelijke opties bestaan die verschillen in schaalniveau’s en tijdshorizon. Bovendien zijn de maatschappelijke culturen en structuren hier nog niet voldoende op ingesteld. Vandaar dat een integrale visie cruciaal is. 

Cases
Aan de hand van vier aansprekende casestudies in Nederland biedt het proefschrift van Van Herk tal van handreikingen aan met betrekking tot planningsprocessen, het stimuleren van leren en samenwerking en aanpassing van fysieke en maatschappelijke systemen .