Proeven met dijkversterkingstechnieken Markermeerdijken en Bleskensgraaf

Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier startte eind maart met een proef nabij het nieuwe in aanbouw zijnde gemaal Schardam op de Markermeerdijken. Aannemer Cofra maakt daar gebruik van  een beproefde techniek om de ondergrond te versterken, zogeheten vacuümconsolidatie. Deze techniek werd voor het eerst geïntroduceerd door W.Kjelmann, de uitvinder van de verticale prefab drain. Tijdens een grondmechanica-congres in 1952 werd zijn rapport gepresenteerd waarin hij de werking van een dergelijk systeem beschrijft. Sindsdien is vacuümconsolidatie volgens Cofra met wisselend succes toegepast voornamelijk bij constructies waarbij gevaar voor instabiliteit bestond. 

Bleskensgraaf
Aannemer Martens en Van Oord start 11 april in Bleskensgraaf in het gebied van Waterschap Rivierenland een tweede proef. Daarbij gaat het om verticale drainage waarbij de aannemer horizontaal buizen en folie op de ondergrond aanbrengt en vervolgens het water uit de grond wegpompt. Volgens Frans van den Berg, projectmanager Projectoverstijgende Verkenning Macrostabiliteit (POVM) en tevens programmamanager bij Waterschap Rivierenland, worden de uitkomsten van de proeven in een gezamenlijke rapportage geïntegreerd. 

Schuifsterkte
“De proeven moeten inzicht geven in twee belangrijke vraagstukken. Zo willen we weten in hoeverre de schuifsterkte van de ondergrond van nat veen en slappe kleilagen toeneemt door toepassing van deze technieken. Daarnaast moeten de proeven aantonen in hoeverre de ondergrond sterk blijft als die vacuüm is getrokken”, legt Van den Berg uit.
De technieken zijn volgens hem vooral interessant voor dijken in natuurgebieden of bij huizen langs de dijk waar het lastig is om een berm aan te leggen. De proeven duren negen tot twaalf weken, waarna de betrokken partijen beoordelen of ze bruikbaar zijn om dijkversterkingen beter, sneller en goedkoper te maken.

Stabiliteit
De veiligheid van ongeveer zes procent van alle dijken in Nederland is immers in het gedrang doordat de stabiliteit afneemt, stelt Van den Berg. Daarom werken experts uit het hele land, afkomstig uit de ‘gouden driehoek’- marktpartijen, kennisinstituten en overheden, van 2015 tot en met 2018 samen in de Projectoverstijgende Verkenning Macrostabiliteit (POVM) van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP).  Daarbij onderzoeken ze onder meer slimmere rekenmethodes om de werkelijke sterkte van dijken te berekenen en monitoren ze het werkelijke gedrag van waterkeringen tijdens hoogwatersituaties. Daarnaast gaf Van den Berg eerder in WaterForum aan veel van nieuwe technieken, zoals bijvoorbeeld dijkvernageling of waterontspanning te verwachten.