In het gebied Waterdunen ontstaat door het inlaten van zeewater een stuk zilte natuur. (foto: Sky Pictures).

Volgende week gaan de schuiven van de getijdenduiker bij ’t Killetje in Zeeland voor het eerst open. Het zeewater uit de Westerschelde moet zorgen voor eb en vloed in het nieuwe recreatie- en natuurgebied Waterdunen, zodat zilte natuur kan ontstaan. Minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat is eind september uitgenodigd voor de officiële opening van de getijdenduiker.

Op 28 september gaan tijdens een open dag de bouwhekken van Waterdunen ook eenmalig open voor het algemeen publiek. Het openen van de schuiven is overigens nog een proef, die drie tot vier maanden duurt. Doordat de software voor het bedienen van de doorlaat complex is, is het nog onzeker of het systeem uiteindelijk zal kunnen voldoen aan de veiligheidseisen van de Waterwet. Ook bij de Maeslantkering blijkt de ontwikkeling van software een struikelblok voor het halen van de normen voor waterveiligheid.

Primaire waterkering

De zeewaterdoorlaat in de getijdenduiker bestaat uit drie pijpen die straks twee keer per dag open en dicht moeten gaan om het zeewater binnen te laten. Via een vierde pijp kan het water uit de polder naar zee afstomen. De getijdenduiker is onderdeel van een primaire waterkering en in geval van een stormvloed moeten de pijpen die zeewater inlaten hermetisch dicht kunnen.

Erosie

Eerder bleek dat de uitstroom van water aan de zeezijde van ‘t Killetje erosie van de bodem kan veroorzaken. Om dat te voorkomen en de stabiliteit van de waterkering niet in gevaar te brengen, zijn maatregelen genomen om de bodem te beschermen. De nollen aan weerszijden van ‘t Killetje zijn ingekort, zodat het uitstromende water via een rechte lijn vanaf de getijdenduiker zijn weg naar zee vindt.

Verzilten grondwater

Ook was er bezorgdheid over het verzilten van grondwater rondom het natuurgebied. Dat is opgelost door een kwelsloot aan te leggen die voorkomt dat het zoute water doorsijpelt naar het zoete grondwater buiten Waterdunen. Het water in de kwelsloot wordt door het nieuwe gemaal ‘Nieuwe Sluis’ naar de Westerschelde gepompt. Aan de buitenkant van Waterdunen zijn buizen in de grond aangebracht om de kwaliteit van het grondwater te controleren.

Omstreden project

De aanleg van het zilte natuurgebied Waterdunen was in Zeeland omstreden. De deur open zetten voor zeewater ligt na de watersnoodramp in 1953 bij de Zeeuwen nog steeds gevoelig. De provincie Zeeland trekt het project Waterdunen en heeft waterschap Scheldestromen opdracht gegeven voor de aanleg van de getijdenduiker. Door diverse tegenslagen en onzekerheid over de waterveiligheid viel het project duurder uit en liep het vertraging op.

Proeftuin zilte landbouw

Het zoute getij is niet alleen bedoeld om zilte natuur te creëren, maar het is ook essentieel voor kwekers die aan de slag willen bij het Kustlaboratorium van stichting Het Zeeuwse Landschap. Zij gaan hier straks experimenteren met de kweek van wieren, schelpdieren, zilte kruiden en groenten, zoals zeekool of zeekraal. In opdracht van het Rijk creëert Zeeland zo’n 600 hectare waardevolle getijdennatuur met slikken en schorren. Het project Waterdunen levert 250 hectare natuur op, waarvan 121 hectare meetelt voor het Natuurpakket Westerschelde.

Natuurherstel

“Waterdunen is ontstaan vanuit de kustversterking en het levert een bijdrage aan het herstellen van de natuur in de Westerschelde waar het nu niet goed mee gaat”, vertelt een woordvoerster van Provincie Zeeland. “De Westerschelde wordt steeds smaller en dieper. Dit komt door natuurlijke processen en door menselijke ingrepen door decennia heen (inpolderingen, verdiepingen). Dat zorgt ervoor dat waardevolle slikken en schorren verdwijnen. De projecten uit het Natuurpakket Westerschelde zorgen ervoor dat de natuur in de Westerschelde weer herstelt.”