Peter Vonk: Samen wordt het goedkoper én mooier

Van een parkeerplaats in Edam naar twintig waterschappen. Zo begon de Algemene Waterschapspartij (AWP) toen in 2007 duidelijk werd dat het personenstelsel bij het bestuur van het waterschap verlaten zou worden en belangengroeperingen in het vervolg om de kiezersgunst moesten vragen.
De afgelopen jaren zijn voor de waterschappen en ook voor de AWP bewogen geweest. Voor de AWP geldt dat er allereerst een vereniging opgericht moest worden en toen we daar toch mee bezig waren maar meteen voor het hele land. Zonder enkele steun van buitenaf hebben we toen zetels veroverd in maar liefst achttien waterschappen. 

Straks in maart doen we mee aan de verkiezingen in twintig waterschappen, weer geheel onafhankelijk. Natuurlijk werken we lokaal met kennis van het gebied maar er zijn ook landelijke dimensies. We hebben de afgelopen jaren meegemaakt dat er serieuze dreiging was om de waterschappen geheel af te schaffen of onder te brengen bij de provincies. Ik durf rustig te stellen dat als de Algemene Waterschapspartij en Water Natuurlijk, als andere landelijke waterschapspartij niet bestaan hadden, de kans groot was geweest dat de waterschappen nu bij de provincies zouden horen. Immers als dezelfde partijen in het waterschap ook in het provinciebestuur zitten is het oppervlakkig gezien logisch om het handeltje maar bij elkaar te schuiven.
Precies dit gevaar is een van de drijfveren geweest om de AWP op te richten. En dat gevaar heeft een diepere dimensie namelijk, zonder daar verder dramatisch over te willen doen, het belang voor een land als Nederland dat voor een groot deel onder de zeespiegel ligt om een zelfstandig bestuursorgaan te hebben dat ons land beschermt tegen het water. De waterschappen zijn een functionele democratie en primair gericht op water en de bescherming daar tegen. In Den Haag heerst, om het plat te zeggen, “de waan van de dag” met de daarbij horende wisselende prioriteiten. De lange termijn is vaak ver weg.
De Algemene Waterschapspartij staat dus voor en achter de waterschappen! En de AWP staat er voor de burgers. Andere groeperingen hebben via de geborgde zetels al een plek in het bestuur, en de landbouw heeft van oudsher een sterke positie in het waterschapsbestuur. De burgers betalen fors mee aan de waterschapslasten en verdienen dus een plek in het bestuur maar ook in het beleid. De afgelopen jaren heeft in vrijwel elk waterschap de burger een relatief groot, wij vinden meestal een te groot, deel van de kosten toebedeeld gekregen. Dat krijg je als je niet de meerderheid in een bestuur hebt. 

We willen daar op twee manieren wat aan doen. Aan de ene kant willen we de kostenverdeling eerlijker maken. Aan de andere kant mag de burger ook wat aan het waterschap hebben. Uiteraard staan ook wij voor veilige dijken en de bescherming tegen wateroverlast. Er mag best wat meer aandacht zijn voor de waterkwaliteit en de daarmee samenhangende gezondheid van het water voor mens, plant en dier. De veelal wat technische benadering van het waterschap mag menselijker: klantvriendelijke bejegening, de burger betrekken bij het beleid door bijvoorbeeld een burgerpanel, aandacht voor de fysieke bereikbaarheid van het water, aanleg van aanlegplaatsen en kano- en vissteigers, wandelmogelijkheden op dijken, behoud en toegankelijkheid van monumenten, uitleg over het werk door open dagen bij zuiveringen en educatie bij scholen. En dat mag dan ook wel wat kosten. Het waterschap is niet meer het orgaan dat alleen de normen voor waterbeheer handhaaft maar een moderne organisatie die midden in de maatschappij hoort te staan.
Dan is het mogelijk om samen met andere overheden als provincies en gemeenten te werken aan water. Samen kan het goedkoper, kijk naar de inspanningen op het gebied van de waterzuivering na het Nationaal Bestuursakkoord Water. En samen kan het mooier, kijk naar de verbinding tussen dijkversterking en natuur en recreatie met gemeenten en provincies. Ieder met zijn eigen verantwoordelijkheden, maar met een oog voor de belangen van anderen.  
De Algemene Waterschapspartij werkt hier van harte aan mee, samen met alle andere partijen. Water Belangrijk!

Peter Vonk, 
voorzitter Landelijk Bestuur AWP