Opsporing en winning schaliegas voorlopig verboden

Sinds 2013 heeft het kan kabinet verschillende onderzoeken laten uitvoeren naar de maatschappelijke effecten, de gevolgen voor het milieu en de mogelijke opbrengsten en kosten van schaliegaswinning in Nederland. Omdat nog geen proefboringen plaatsvonden, is nog niet duidelijk hoeveel schaliegas aanwezig is en of de winning daarvan rendabel is. Uit de onderzoeken blijkt daarnaast dat er nog onduidelijkheid is over de effecten van het boren naar schaliegas in de diepe ondergrond in Nederland.
Daarom kan ook de politieke afweging van de voor- en nadelen van schaliegas als onderdeel van de toekomstige energiemix nog niet worden gemaakt. In de praktijk betekent dit dat in de komende vijf jaar de commerciële opsporing en winning van schaliegas niet aan de orde zal zijn, zo laat EZ in een persbericht weten.

Zinvol
Kamp: “De vraag of het zinvol is schaliegas als optie nader te onderzoeken, kan pas eind van dit jaar worden beantwoord. Dan kom ik – mede op basis van de recente inzichten met betrekking tot duurzame energie, betere benutting van warmte en het Groningse gas – met een visie op het energiebeleid na 2020. Hierin ga ik dan in op de vraag hoe in de toekomst een verantwoorde, betrouwbare en betaalbare energielevering aan Nederlandse huishoudens en bedrijven gegarandeerd kan worden. Ook ga ik in op de vraag welke rol fossiele brandstoffen in de overgang naar een duurzame energievoorziening het beste kunnen spelen.”
Als schaliegas aan het einde van het jaar als optie in beeld blijft, zullen eventuele onderzoeksboringen naar de aanwezigheid van schaliegas in de Nederlandse bodem in opdracht van de overheid en niet van bedrijven plaatsvinden. Die onderzoeksboringen zullen dan tevens gericht zijn op de mogelijkheden voor geothermie.

Kennisleemten

Het onderzoek moet belangrijke kennisleemtes opvullen en onzekerheden wegnemen. Bijvoorbeeld de onduidelijkheid over de doorlaatbaarheid van de gesteentelagen direct boven de schalielagen en de bovenste gesteentelagen waaruit men water kan winnen. Ook is er onzekerheid over de gevolgen van het vrijkomen van boor- of frackvloeistoffen in de ondergrond bij een put die niet degelijk is. Er is volgens de minister meer kennis nodig om het risico op mogelijke effecten op de grondwaterkwaliteit nauwkeurig in te schatten. 
Een directe relatie met het dichtdraaien van de gaskraan in Groningen, is er volgens Kamp niet. Op een persconferentie gaf hij aan dat de beslissingen over Groningen “geïssoleerd’ worden genomen van de beslissingen over schaliegas.
Geen structuurvisie Schaliegas
Als schaliegas een optie blijft, wordt vanaf 2016 een onderzoeksprogramma opgezet om beter inzicht te krijgen op deze onzekerheden. Eventuele onderzoeksboringen naar schaliegas vinden dan eventueel vanaf 2018 in opdracht van de overheid plaats. Er wordt geen aparte structuurvisie Schaliegas meer opgesteld.

Drinkwater

De Vereniging van Waterbedrijven in Nederland (Vewin) vindt het verstandig dat opsporing en winning van schaliegas voorlopig niet wordt toegestaan en dat de risico’s voor de volksgezondheid worden onderzocht voor het grondwater en de drinkwatervoorziening. Schaliegaswinning vormt volgens Vewin een risico voor de kwaliteit van het grondwater waar drinkwater uit bereid wordt. Vewin vindt dat het voorzorgprincipe van toepassing moet zijn. Daarom wil de drinkwatersector dat schaliegaswinning in ieder geval uitgesloten wordt in álle gebieden die voor de drinkwatervoorziening van belang zijn en niet alleen in grondwaterbeschermingsgebieden tot 1 km diepte. Ook moeten er in de andere gebieden voldoende garanties zijn om te voorkomen dat grondwater wordt verontreinigd. De waterbedrijven willen daarom een wettelijke adviesrol bij mijnbouwwetvergunningen en verplichte monitoring van het diepe grondwater bij boringen. 

VNG
Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten sprak zich eerder sterk uit tegen proefboringen naar de winning van schaliegas. Dit gebeurde na een motie op de ledenvergadering van de gemeenten Bostel en Noordoostpolder. Deze gemeenten zijn aangewezen als beoogde locaties voor boringen. 
dem in kleisteenlagen, waardoor bij winning ervan schade aan het milieu en de bodem kan ontstaan. 

GroenLinks
GroenLinks vindt het uitstel van vijf jaar nog onvoldoende. De partij dringt aan op een directe stop. “Minister Kamp verspilt belastinggeld door steeds maar onderzoek te blijven doen naar schaliegas,” zegt GroenLinks-Tweede Kamerlid Liesbeth van Tongeren.