Het voorkomen van wateroverlast of watertekort in steden is bijzonder complex, zeker in Aziatische steden met hun sterk informele karakter, zoals Khulna in Bangladesh (foto: RVO).

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland doet een beroep op de wereldmarkt om zich aan te sluiten bij haar internationaal initiatief ‘Water as Leverage for resilient cities Asia’. Dat is gericht op het vinden van uitvoerbare oplossingen voor waterproblemen in Chennai (India), Khulna (Bangladesh) en Semarang (Indonesië). De voorstellen worden beoordeeld op betaalbaarheid, innovatie en multifunctionaliteit.

De RVO daagt civiel ingenieurs, landschapsarchitecten, stedenbouwkundigen, niet-gouvernementele instanties, wetenschappers en andere belangrijke spelers uit om internationale multidisciplinaire teams te vormen om een pilot te starten in een van de drie steden. De overheidsinstantie heeft onlangs de officiële regels voor de teams aangekondigd. Geïnteresseerde partijen hebben tot 18 juni de tijd om hun voorstellen in te sturen.

Complexe stedelijke problemen
Het voorkomen van wateroverlast of watertekort in steden is bijzonder complex gebleken, zeker in Aziatische steden met hun sterk informele karakter. Zware regenval, overstromingen en droogtes veroorzaken er steeds meer economische en sociale schade en de noodzaak is groot om maatregelen te treffen. Uitdagingen in steden als New York en San Francisco hebben bewezen dat door het organiseren van uitdagingen met multidisciplinaire teams, het mogelijk is burgers te mobiliseren en innovatieve en integrale stedelijke waterprojecten te realiseren die lokaal worden ontwikkeld en ondersteund. Dergelijke integrale stedelijke waterprojecten leveren vaak ook andere oplossingen op, zoals het verbeteren van de stadsplanning, stadsvernieuwing, verbetering van de sociale samenhang, bescherming van cultureel erfgoed, recreatie, luchtkwaliteit. Een waterproject dat meerdere infrastructurele en sociale doelen omvat, kan een hefboom zijn voor een krachtige en katalyserende verandering in het aanpakken van complexe problemen.

Oproep voor transformatieve proefprojecten
De Nederlandse regering lanceerde het initiatief ‘Water as Leverage for resilient cities Asia’ als hefboom: een uitdaging voor experts uit wetenschap en bedrijfsleven om proefprojecten te initiëren in drie geselecteerde Aziatische steden. Het idee van de hefboom (leverage) is dat er meer financiële middelen vrijkomen voor het waterproject als ook andere problemen worden opgepakt, zoals betere huisvesting, beter vervoer, aantrekkelijk maken van wijken voor investeerders.De eerste fase is nu begonnen met de oproep voor stedelijke en waterexperts om teams te vormen en met innovatieve oplossingen te komen. De voorstellen worden beoordeeld op hun betaalbaarheid, innovatie en multifunctionaliteit. De RVO heeft twee banken bij het project betrokken – Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB) en de Nederlandse Ontwikkelingsbank (FMO) – om de teams te helpen bij de financiële aspecten van hun voorstellen. Elk team kan drie tot vijf verschillende conceptuele ontwerpen maken.

In juli beslissing over tweede fase
Op basis van een tussentijdse evaluatie en de toewijzing van de ontwerpen aan echte locaties in de steden, zal in juli een go/no go-beslissing worden genomen. In de tweede fase zullen de geselecteerde ontwerpen worden omgezet in voorstellen voor Urban Water Projects, met een focus op de fysieke infrastructuur. Voor de bekroonde teams organiseert de RVO lokale workshops in elke stad, om contact te leggen tussen de teams en de lokale gemeenschappen, lokale experts en vertegenwoordigers van lokale overheden.

De bekroonde teams worden geacht een contract te ondertekenen dat een vergoeding van maximaal 200.000 euro omvat. In april 2019 worden de definitieve beslissingen verwacht over de winnende ontwerpen en worden de hoofdaannemers gecontracteerd. Op 24 mei is er een tweede voorlichtingsbijeenkomst gepland in Rotterdam.

Zie voor alle officiële documenten de website van Water als hefboom voor veerkrachtige steden in Azië.