Drooggevallen sloot (foto: Waterschap Drents Overijsselse Delta)

Het gaat de komende tijd wat meer regen en Deltacommissaris Peter Glas roept op het water in haarvaten van het watersysteem vooral vast te houden. “Elke waterbeheerder, elke boer, elke natuurbeheerder kent zijn eigen gebied het beste en weet hoe die met het beste met het waterpeil kan omgaan. Mijn oproep aan hen is wel: hou het vast.”  Glas deed zijn oproep op 4 maart bij het radioprogramma 1op1.

Het radioprogramma ging in op de geringe regenval in de winter waardoor in veel gebieden het grondwater maar mondjesmaat is aangevuld en straks het nieuwe groeiseizoen begint met een grondwatertekort in plaats van een overschot. Radioverslaggever Sven Kockelmann sprak met een aantal betrokkenen waaronder de nieuwe Deltacommissaris Peter Glas.

Fijnmazig systeem
Glas wees op de fijnmazigheid van het watersysteem dat uiteenloopt van de riviermondingen in laag-Nederland tot de kleine slootjes en beekjes in hoog-Nederland. Waterafvoeren en vasthouden moeten in hun samenhang worden bekeken. Maar op dit moment slaat de balans wat hem betreft blijkbaar toch door naar vasthouden. “Oplossingen moeten gezocht worden op de schaalniveaus die passen bij die fijnmazigheid”, aldus Glas. “Het klopt dat we de afgelopen decennia vooral te maken hebben gehad met wateroverlast en 2018 was voor het eerst sinds 1976 een extreem droog jaar. We zijn nu echt wakker geschud. We blijven heel erg afhankelijk van de hoeveelheid regen die de komende zomer gaat vallen. Maar ik doe een oproep aan iedereen die aan de kranen zit van het watersysteem om het water vast te houden”.

Eerste Friese beregeningsverbod
Ook dijkgraaf Paul Erkelens van Wetterskip Fryslan kwam in het radioprogramma aan het woord en hij herinnerde aan de zeer uitzonderlijke situatie in Friesland van afgelopen zomer èn winter. “We hebben in Friesland nog nooit een beregeningsverbod gehad. Afgelopen zomer was dat voor het eerst. En we hebben ook nog nooit een winter gehad waarbij we de poldergemalen de andere kant op hebben laten draaien zodat het water de polders kon ingaan.”
Erkelens wees erop dat de Friese boeren zich blijkbaar niet nogmaals willen laten verrassen door een extreme droge zomer. “Hun drainagesystemen zijn aangelegd om het water af te voeren maar nu zien we ze bezig om er juist water mee te kunnen aanvoeren.”

Slechte start
“We hadden liever een ander startpunt gehad voor het nieuwe groeiseizoen”, zo stelde de Friese dijkgraaf. “Op dit moment hebben we nog een neerslagtekort van 20 mm, terwijl we normaal rond deze tijd een overschot hebben van 200 mm. En dat is geen goed begin.” Volgens Erkelens gaat het in de Friese klei- en veengronden nog lang duren voordat het grondwaterpeil weer terug is op het niveau van voor afgelopen zomer. “Het inzijgen van regenwater gaat heel langzaam. Als het al fors gaat regen, dan nog zal het maanden duren. We hebben sowieso een probleem”, aldus Erkelens. De Friese dijkgraaf erkent de beschikking te hebben over zoetwateraanvoer vanuit het IJsselmeer maar ook dat heeft volgens hem tijd nodig om in alle hoeken van het watersysteem door te dringen.