Onderzoek naar terugwinnen en vermarkten metalen uit afvalwater gestart

Is het mogelijk om (zeldzame) metalen op een economisch verantwoorde manier terug te winnen uit de keten van drinkwaterproductie tot afvalwater en slib-as? Dat is de hoofdvraag van dit onderzoeksproject. Waterschapsbedrijf Limburg, Waterschap Vallei en Veluwe, Waterschap Rijn en IJssel, Oasen, HVC, GMB, Hoogheemraadschap van Delfland, Hoogheemraadschap van Rijnland, Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, Waterschap Hollandse Delta, Waterschap Rivierenland en penvoerder KWR slaan als consortium de handen ineen om het antwoord op deze vraag te vinden.

Reststoffen
Bij het zuiveren van water verschuift de focus steeds meer naar het herwinnen van grondstoffen. Drinkwaterbedrijven, waterschappen, slib-eindverwerkers en afval-energiecentrales zijn op zoek naar manieren om reststoffen terug te winnen en opnieuw nuttig in te zetten.
Uit vooronderzoek is gebleken dat er kansen zijn voor het terugwinnen van (schaarse) zware metalen en aardmetalen, waaronder koper, zink, goud en palladium. Verwijdering van metalen leidt tot verbetering van effluentkwaliteit, slibkwaliteit en asrest en daarmee tot alternatieve afzetmogelijkheden.

Technologiën
Er blijkt nog veel onbekend over vracht en concentratie in combinatie met speciatie (verschijningsvorm) van het metaal om de keuze voor een geschikte terugwinningstechnologie op te baseren. In het onderzoeksproject wordt aan de hand van monstervoorbehandeling en analyse met validatie, de potentie van de diverse technologieën voor de verwijdering en/of terugwinning van de geselecteerde metalen uit water (drinkwater, membraanconcentraat, influent en effluent van rwzi’s), afvalwaterzuiveringsslib en vliegas nader onderzocht én getest op kleine schaal.

In de eerste fase van het project worden verschillende afvalstromen bemonsterd om een duidelijker beeld te krijgen van de hoeveelheden en de verschijningsvorm van de aanwezige zware en zeldzame aard metalen in de verschillende afvalstromen. Met de kennis die daarbij wordt opgedaan, kunnen geschikte verwijderingstechnologieën worden geselecteerd. In de tweede fase van het project zal op kleine schaal een kansrijke technologie worden getest voor het verwijderen of terugwinnen van een of meerdere metalen uit water, slib en/of vliegas.

Afzetroutes
Er wordt ook aandacht besteed aan het bepalen van potentiële alternatieve afzetroutes van communaal afvalwaterzuiveringsslib met een verlaagd gehalte aan zware metalen als koper en zink, aan de afzetmogelijkheden van teruggewonnen (schaarse) zware metalen en (zeldzame) aardmetalen en aan de duurzaamheid van deze mogelijkheden.
Het onderzoeksproject loopt tot 1 maart 2019. De eerste resultaten worden begin 2017 verwacht.
 Het project wordt mede gefinancierd uit de ‘Toeslag voor Topconsortia voor Kennis en Innovatie’ (TKI’s) van het ministerie van Economische Zaken.

Startups
Ook Wetsus houdt samen met het europese instituut EIT raw materials zich bezig met onderzoek naar het terugwinnen van metalen. Vorige maand schreven zij een prijsvraag uit voor startups die bezig zijn met nieuwe manieren om metalen terug te winnen uit afvalwater. Begin 2017 worden de winnaars bekend en gaan zij met een mentor en een coach hun business-case verder uitwerken.