Impact watersysteem
De droogtes van 2018, 2019 en 2020 maakten duidelijk dat lange perioden van watertekort een sterke impact hebben op het watersysteem. (foto: WDODelta).

Een consortium van klimaatwetenschappers en ingenieurs gaat de gevolgen van extreme droogte op het Nederlandse watersysteem onderzoeken. Het project met de titel ‘Extreme droogte en de Nederlandse watersector: impacts en adaptatie’ wordt uitgevoerd door het Blauwe Route netwerk.  Bij het project zijn onderzoekers betrokken van onder meer de Universiteit Utrecht, Deltares, het KNMI, KWR, TNO en NIOZ.

De afgelopen drie zomers kampte ons land met langdurige droogte en hittegolven. Verwacht wordt dat we in de toekomst vaker met extreme droogte te maken krijgen. Onderzoeksleider Marc Bierkens, hoogleraar Hydrologie aan de Universiteit Utrecht en werkzaam bij Deltares, stelt op de website van NIOZ: “Nooit eerder hebben we waargenomen dat er in Nederland drie zomers achter elkaar met zulk droog en warm weer zijn voorgekomen. De zomers van 2018, 2019 en 2020 bieden daarom een unieke opeenvolging, met schadelijke gevolgen voor uiteenlopende sectoren zoals de landbouw, transport via schepen, drinkwaterproductie, energie, industrie en ecosystemen.”

Minder water afvoeren

Tot dusver was het waterbeheer in Nederland erop gericht om overtollig water zo snel mogelijk af te voeren. “Dat is in het natte seizoen van groot belang om droge voeten te houden, maar in tijden van droogte speelt het ons parten. Naar schatting hebben de records alleen al in 2018 gezorgd voor een directe schade van tussen 375 en 1900 miljoen euro aan landbouw, en tussen 65 en 155 miljoen euro aan scheepstransport. De schade aan ecosystemen op land en in het water zijn lastiger in geld uit te drukken, maar waren eveneens enorm”, aldus Bierkens.

Deltaprogramma

Klimaatverandering veroorzaakt dat we waarschijnlijk vaker periodes van droogte krijgen. Het is van belang dat de mogelijke gevolgen daarvan inzichtelijk worden. “Het Deltaprogramma Zoetwater houdt zich bezig met de aanpassing van het watersysteem aan klimaatverandering. Maar door de geringe lengte van de historische waarnemingsreeksen en de afwezigheid van zulke extreme opeenvolging van droge jaren in klimaatprojecties, is het Deltaprogramma nog niet in staat geweest de effecten van extreme meerjarendroogtes zoals in de jaren 2018 tot 2020 te analyseren”, vertelt Bierkens. “Die analyses worden in dit project voor het eerst gedaan.”

Integraal onderzoek

De onderzoekspartners gaan de gevolgen van droogte analyseren voor zoetwatersystemen in het binnenland, de maritieme sector en zee- en kustsystemen. Door de resultaten met elkaar te verbinden, wordt duidelijk hoe het watersysteem om zich kan aanpassen aan extreme droogte en hittegolven.