Nieuwe neerslagreeksen vragen om inspectie watersysteem

De nieuwe neerslagreeksen zijn afkomstig uit de publicatie Actualisatie meteogegevens voor waterbeheer. De studie is in opdracht van Stowa uitgevoerd door KNMI en HKV Lijn in Water.  In de rapportage is de neerslagreeks van De Bilt getransformeerd naar 112 klimaatvarianten op basis van zichtjaren, klimaatscenario's, detailniveaus en (regionale) neerslagregimes. “De toekomst is nu realiteit. Klimaatverandering is zichtbaar in de statistieken en gaat bovendien ontzettend snel”, zegt Hans Hakvoort van HKV. 

Klimaat van nu
Sinds 1980 is klimaatverandering al zichtbaar in de statistieken. Bij het vaststellen van de nieuwe neerslagreeksen hebben onderzoekers de meetreeksen van De Bilt voor zowel neerslag als verdamping voor het eerst gecorrigeerd met deze klimaattrend. Hierdoor geven de nieuwe  neerslagstatistieken een veel beter beeld van het klimaat van nu. De vorige neerslagstatistieken uit 2004 zijn dus geen goede afspiegeling meer voor het weer van vandaag. De afgelopen jaren bestond er in toenemende mate het gevoel dat de gevolgen van klimaatverandering onvoldoende verdisconteerd zaten in die neerslaginformatie.

Analyse watersysteem
Dat betekent dat waterschappen en gemeenten nog eens goed moeten kijken naar hun watersysteem. “Overigens zijn er niet per definitie ingrijpende maatregelen nodig”, zegt Talsma. “De regionale verschillen zijn in Nederland groot en elk watersysteem is anders. Hydrologen die bij de waterschappen werken, kunnen op basis van de nieuwe neerslagreeksen zelf een analyse maken van het lokale watersysteem. Zij zijn een heel belangrijke schakel in het vertalen van de beschikbare kennis naar de praktijk.”

Klimaatscenario’s
In mei 2014 presenteerde het KNMI nieuwe klimaatscenario’s, de zogenoemde KNMI'14-klimaatscenario's. Deze scenario’s zijn een vertaling van het IPCC-rapport en voorzien in algemene karakteristieken van de mogelijke ontwikkeling van de klimaatverandering rond 2050 en 2085. De nieuwe neerslagreeksen zijn weer afgeleid van deze klimaatscenario’s en bieden een houvast voor de waterschappen. 

Klimaatscenario's 2014. Bron: KNMI

Lastige keuzes
Volgens Hans Hakvoort zijn enkele waterschappen inmiddels aan de slag gegaan met de nieuwe gegevens. Zij hebben bij HKV aangeklopt voor ondersteuning bij het rekenproces. Hakvoort: “De analyse van het watersysteem is vaak niet het probleem, maar het waterschap moet beslissen op welk scenario het zich gaat voorbereiden. Dat is een lastige keuze want in elk scenario is er een ondergrens en een bovengrens. Er is dus een groot aantal scenario’s beschikbaar waaruit je kunt kiezen.“

Regionale verschillen
Uit de nieuwe neerslagreeksen blijkt wederom dat de Randstad, de Veluwe en het Zuidelijkste puntje van Limburg in Nederland het meest getroffen worden door extreme neerslag. Of er sprake is van een wolkbreuk of een extreme bui kan het KNMI vaak pas achteraf bepalen. Het is afhankelijk van de hoeveelheid regen die in een bepaalde tijd valt. In de huidige neerslagreeksen is het nog steeds lastig om kortdurende, extreme buien te traceren.

 

Bron: Stowa.