Nieuwe DNA-methode voor het opsporen van blauwalgen

In Nederland worden zwemwaterlocaties beoordeeld op basis van het Blauwalgenprotocol (2012). Bij verdachte omstandigheden worden monsters genomen die microscopisch worden onderzocht. Dat is een arbeidsintensieve en specialistische methodiek. Daarom ontwikkelt KWR sinds enkele jaren kwantitatieve PCR-methoden (qPCR) voor de 4 meest voorkomende geslachten die gifstoffen kunnen produceren. De qPCRmethoden moeten het makkelijker maken om soorten snel te herkennen en te kwantificeren. Om de qPCR-methoden breed toepasbaar te maken, startten KWR en Intertek – het bedrijf dat in opdracht van Rijkswaterstaat de zwemwatermonitoring uitvoert –  in 2013 het TKI-project Genomics. 
Implementatie bestaande technieken
Fons van der Linden Business Development Consultant bij Intertek: “In 2013 hebben we de qPCR-methodiek met succes geïmplementeerd in onze bedrijfsvoering. Samen met KWR hebben we apparatuur geselecteerd en protocollen opgesteld. Vervolgens zijn er ruim 300 monsters microscopisch én met qPCR-methoden onderzocht. De microscopische tellingen en qPCR-resultaten bleken in 95% van de gevallen tot een gelijke risicobeoordeling te leiden.” Wat dit betekent voor het bedrijf? “Dat we doorgaan met het toepassen van DNA-technieken bij het monitoren van cyanobacteriën in zwemwater. De methode is betrouwbaar en snel, en op termijn ook kostenbesparend.”
Ontwikkeling nieuwe methode 
In het Blauwalgenprotocol wordt nog een blauwalgengeslacht genoemd waar de Nederlandse waterbeheerder alert op moet zijn: Woronichinia, een geslacht dat vooral in stadswateren voorkomt en een gezondheidsrisico kan vormen voor onder meer honden. De onderzoekers ontwikkelden binnen hetzelfde project een nieuwe qPCR-methode om ook cellen van dit geslacht op te kunnen sporen. Dat was niet eenvoudig, want deze blauwalg laat zich moeilijk kweken in het laboratorium en er was bijna niets bekend over het DNA. Onderzoeker Edwin Kardinaal van KWR: “Nu kunnen alle blauwalgensoorten zoals die in het Blauwalgenprotocol genoemd staan, worden opgespoord worden met DNA-technieken. Dat is een resultaat om trots op te zijn.” 
Over TKI Watertechnologie
KWR is binnen de Topsector Water een van de onderzoeksorganisaties die als taak hebben om vraaggestuurde onderzoeksprojecten in te richten in de vorm van publiek-private samenwerking. Binnen het Topconsortium Kennis en Innovatie (TKI) Watertechnologie lopen inmiddels meer dan 50 onderzoeksprojecten: allemaal samenwerkingsverbanden tussen overheid, bedrijfsleven en kennisorganisaties. Op 28 mei organiseren KWR en partners een seminar TKI Watertechnologie, waarin het Genonims-project gepresenteerd wordt.  
Over Intertek
Intertek, met onder andere vestigingen in Rotterdam, Gent, Antwerpen en Geleen, levert laboratorium- en inspectiediensten aan een grote diversiteit van industrieën. Het internationale Intertek-netwerk telt meer dan 36.000 medewerkers en 1.000 locaties wereldwijd.