Nieuwe Deltagoot: geen zee te hoog

De bouw, die in september 2012 op eigen terrein in Delft is gestart, nadert na twee jaar zijn voltooiing. Vanaf november zullen de eerste testen met water plaatsvinden.  In april wordt de nieuwe goot officieel geopend. 
Op ware grootte kunnen zowel grootschalige waterbewegingen als detailstromingen in ruimtes tussen stenen en zand of klei worden bestudeerd. De Deltagoot kan circa 85 procent van de Nederlandse stormomstandigheden ‘behappen’ met een minimum aan compromissen. “Hoe groter de schaal hoe beter”, stelt Tilmans.
 

Wiel Tilmans, sectordirecteur Hydraulic Engineering bij Deltares.

Materialen testen

“Sommige dingen zijn niet te schalen. Zoals de erosie van gras op een rivierdijk door golfbelasting. Mengsels van klei, zand en veen. Of oesterriffen en zeegrasvelden,” zegt Mindert de Vries, senior adviseur eco-engineering. Hij ziet grote mogelijkheden voor  het valideren van innovatieve kustprofielen in het kader van ‘building with nature’ en onderzoek naar het leveren van ‘ecosysteemdiensten’.
“In de Deltagoot kunnen we bijvoorbeeld hybride kustweringen onderzoeken waarin harde en zachte materialen worden gecombineerd. Er worden zowel kunstmatige als natuurlijke componenten gebruikt. Een voorbeeld is de Houtribdijk in Markermeer. Of de grienddijk bij Werkendam, met wilgenbeplanting. In de werkelijkheid kun je lang wachten op de zwaarste stormcondities.”

Rob de Jong, werkzaam bij de afdeling Vastgoed en Bouwzaken, geeft uitleg over werking stormschot.
Internationaal onderzoek
Met de Deltagoot  wil de Delftse kennisinstelling niet alleen nationale opdrachtgevers, maar minstens zo graag de internationale markt bedienen. “Binnen een en hetzelfde instituut kunnen we integrale hybride modellering aanbieden, zowel numerieke berekeningen als near-prototype fysieke experimenten”, zegt Wiel Tilmans overtuigd. Daarmee neemt de voorspellende waarde van ons onderzoek toe en daarmee de meerwaarde voor de maatschappij. De Deltagoot is voorzien van de nieuwste meettechnieken, een batterij aan sensoren kunnen vrijwel real time testresultaten weergeven.
Achterzijde golfschot.

Er zijn onder andere kansen in de New Yorkse Meadowlands, waarvoor innovatieve kustweringen worden ontworpen.  “We moeten eerst aantonen dat deze nieuwe weringen ook onder zware golfbelasting standhouden”, aldus Mindert de Vries.  
Nabouwen in Delft is een mogelijkheid, maar er kan evengoed een ‘slice’ uit een kustprofiel worden gehaald en worden overgeplaatst naar de Deltagoot. De kosten van de aanleg van de Deltagoot gaan zich terugverdienen, is de rotsvaste overtuiging. Want bij de aanleg van nieuwe zeeweringen – die tot wel een miljoen euro per km kosten – zijn de testen op ware grootte – zeg: enkele tonnen euro’s  – snel terugverdiend. 
Guiness book of records
De nieuwe goot is 300 meter lang, 9,5 meter diep en 5 meter breed. De lengte is nodig om golfvervorming over een geleidelijk oplopend kustprofiel te kunnen simuleren. De diepte is nodig om tot 4,5 meter hoge golven op te wekken. Om deze golfbewegingen te maken, is een 10 meter hoog golfschot gebouwd, dat door vier hydraulische cilinders heen en weer bewogen wordt. Tilmans: “Nergens ter wereld kunnen straks zulke hoge golven kunstmatig worden opgewekt. We willen een poging wagen om in het Guiness book of world records te komen, met ‘the biggest man made wave in the world’.“

De nieuwe Deltagoot is 300 meter lang.
Oude Deltagoot
Met 900 palen is het bouwwerk in de slappe Delfste bodem geplaatst. Maandenlang klonk het geluid van de hamertikken op de palen die in de grond werden gedreven. “Dat is onze medewerkers bepaald niet ontgaan”,  zegt Tilmans. De nieuwe Deltagoot vervangt de oude Deltagoot in de Noordoostpolder, die ook kleiner is (240 meter lang, 7 meter diep en 5 meter breed). Het lot van deze goot, die al sinds 1980 in gebruik was, is nog onzeker. Natuurmonumenten denkt als toekomstige eigenaar over een nieuwe educatieve rol na, passend bij de natuurbeleving van het gehele Voorsterbos in de Noordoostpolder.
Watervoorraad
Langs de nieuwe Deltagoot ligt onder het maaiveld een waterreservoir met 9 miljoen liter zoet water. Drie pompstations kunnen het water tussen het reservoir en de goot met een capaciteit van 1000 liter per seconde verpompen. Ook tijdens testen, zodat behalve hoge golven ook een wisselende waterstand door stormopzet of een getij kan worden nagebootst. Ook is er halverwege een metalen inzetstuk voor nog meer testmogelijkheden, bijvoorbeeld van verticale weringen.
Halverwege is er een metalen inzetstuk voor meer testmogelijkheden.

Afwisselend golfpatroon

De golven in de Deltagoot worden opgewekt met behulp van een reusachtig metalen golfschot. In de natuur komen constante golven nauwelijks voor, maar wisselen grote en kleine golven elkaar af.  Het nieuwe golfschot kan dit gedrag één op één nabootsen. Bovendien is het golfschot uitgerust met reflectie compensatie, waarmee terugkaatsende golven (een ongewenst modeleffect), worden geneutraliseerd.