Nieuw STOWA-rapport biedt handvatten voor omgaan met overstromingsrisico’s

Steeds meer overheidsinstanties krijgen als gevolg van klimaatverandering te maken met overstromingsrisico’s. STOWA heeft de afgelopen jaren samen met Kennis voor Klimaat onderzocht wat het effect is van specifieke maatregelen zoals rivierverruiming of doorbraakvrije dijken. Ruijtenberg: “In dit rapport is een aantal maatregelen verzameld, zodat beleidsmakers kunnen kiezen voor de meest effectieve aanpak. Daarbij is de uitdaging om waterveiligheid te zien als integraal onderdeel van een gebiedsopgave. Zo is rivierverruiming niet alleen goed voor de waterveiligheid, maar biedt het ook mogelijkheden en kansen voor recreatie. Alleen als partijen elkaar gaan opzoeken en integraal naar een gebied kijken,  worden adequate oplossingen gekozen.”

Klimaatadaptieve maatregelen
Het rapport richt zich vooral op wat gemeenten, provincies, rijk en waterschappen in het kader van klimaatadaptatie kunnen doen. Diverse maatregelen die bescherming kunnen bieden tegen overstromingen passeren de revue. Voor de verschillende maatregelen wordt aangegeven welke bijdrage ze kunnen leveren aan het verkleinen van de risico’s, of ze perspectiefrijk zijn en wat de consequenties zijn voor beheer en onderhoud. Aan bod komen kwelders, gorzen en begroeiing voor de dijk, rivierverruiming, meer zand in de kust, hogere en sterkere dijken, compartimenteren, doorbraakvrije dijken en elders of anders bouwen. Alle voorgestelde maatregelen worden ondersteund door resultaten uit wetenschappelijk onderzoek van onder meer de TU Delft, WUR, VU en Deltares.

Handvatten
Voor elke afzonderlijke maatregel zijn de neveneffecten in kaart gebracht, is uitgewerkt wat je er wel en niet mee kunt en wat de haken en ogen zijn. Aan het einde van elk hoofdstuk volgt een overzichtelijk lijst van do’s en don’ts. Het rapport biedt dus concrete handvatten voor verschillende partijen. Hoe denkt STOWA er voor te kunnen zorgen dat de handvatten ook daadwerkelijk in de praktijk gebruikt gaan worden. “Voor de maatregelen die genoemd zijn in het rapport hebben we eerder kennisdagen georganiseerd om de kennis te verspreiden. Ook hebben we samen met kennis voor klimaat een handelingspersepctieven dag georganiseerd over alle kennis die is opgebouwd. Om van kennis naar concrete implementatie te komen is lastig. We willen dit rapport ook een vervolg geven, hoe we dat vorm gaan geven, zijn we aan het bedenken” zegt Rob Ruijtenberg.

Watertoets
Gemeenten en waterschappen moeten in de toekomst meer rekening houden met overstromingsrisico’s. Minister Schultz van Haegen wil een watertoets in eerste instantie nog niet wettelijk verplichten, maar ze sluit niet uit dat wetgeving in de toekomst nodig zal zijn. Voor gemeenten, waterschappen, provincies en Rijkswaterstaat is het onwennig dat ze elkaar moeten opzoeken. Vaak wordt er door de verschillende partijen afwachtend naar elkaar gekeken. In het rapport is steeds expliciet benoemd wie het initiatief voor een specifieke maatregel zou moeten nemen. Zo is het versterken van de kust een taak van Rijkswaterstaat terwijl het aanleggen van kwelders en gorzen de taak van de provincie of natuurbeheerders kan zijn. 

Het rapport kan worden gedownload in de bibliotheek van Stowa.