Sid Vollebregt en enkele dorpsbewoners uit Efoetsy, Madagaskar, die niet langer uren hoeven te reizen om aan water te komen (foto: EWF).

De Nederlandse Stichting Elemental Water Foundation van Sid Vollebregt en Reinoud Feenstra, beide ingenieurs van de TU Delft, heeft een eerste ontziltingssysteem geleverd aan het geïsoleerde Efoetsy, Madagaskar. Dit duurzame initiatief lost de waterschaarste op voor deze gemeenschap van drieduizend mensen, door toegang te realiseren tot veilig drinkwater, gemaakt uit zeewater met behulp van zonne-energie.

Sinds 23 oktober heeft de gemeenschap Efoetsy in Madagaskar toegang tot veilig drinkwater dankzij een duurzame Nederlandse off-grid ontziltingstechniek. De drieduizend inwoners van Efoetsy, in het droge zuidwesten van Madagaskar, één van de minst ontwikkelde landen in de wereld, worstelen al jaren met toenemende waterschaarste door klimaatverandering. Dankzij het werk van de Nederlandse Stichting Elemental Water Foundation (EWF) hebben ze nu dagelijks toegang tot 15.000 liter betaalbaar en veilig drinkwater, gemaakt uit zeewater met behulp van zonne-energie.

Sid Vollebregt en Reinoud Feenstra te midden van een blije gemeenschap, trots op de ontwikkelde duurzame ontziltingsinstallatie die zorgt voor 15.000 liter drinkwater per dag (foto: EWF).

Surftrip opende de ogen van Vollebregt
Een aantal jaar geleden, tijdens een surftrip in Madagaskar, ervoer Sid Vollebregt van dichtbij wat de gevolgen zijn van een tekort aan schoon drinkwater voor een lokale gemeenschap. Op het Afrikaanse eiland Madagaskar hebben 11 miljoen mensen nog geen toegang tot veilig drinkwater. Het grootste gedeelte van deze mensen, ongeveer 85 procent, leeft in afgelegen gemeenschappen. Een van deze gemeenschappen in het zuidwesten van Madagaskar is Efoetsy, die minder dan 200 mm regenval ontvangt per jaar. De drieduizend mensen in en rondom het dorp hebben te kampen met extreme armoede en leven van landbouw, vissen en het plukken van fruit en groente.

Vollebregt en Feenstra hebben een systeem ontwikkeld dat drie keer minder energie nodig heeft voor het ontzilten dan een gangbare techniek (foto: EWF).

Drie keer minder energie nodig
Geïnspireerd door de hoeveelheid zon en de onuitputtelijke oceaan hebben de TU Delft-ingenieurs Vollebregt en Feenstra een technologie ontwikkeld om de ontzilting te koppelen aan duurzame energie, zoals de zon. Wanneer zeewater kan worden omgezet in drinkwater door enkel zonne-energie, wordt het mogelijk om op een duurzame manier drinkwatertekorten op te lossen in afgelegen kustgebieden, was de gedachtegang. Om het water betaalbaar te houden voor de inwoners van Efoetsy, hebben Vollebregt en Feenstra een systeem ontwikkeld dat drie keer minder energie nodig heeft voor het ontzilten dan een gangbare techniek. Het ontziltingssysteem van EWF gebruikt alleen duurzame zonne-energie (of elders eventueel ook windenergie) en werkt continu, zonder gebruik te maken van batterijen. Dit is natuurlijk een uitkomst in deze tijd van toenemende zoetwaterschaarste en beperkte beschikbaarheid van fossiele energie. Warme eilanden en regio’s met gelimiteerde zoetwaterreserves gebruiken, om toegang te krijgen tot zoet water, zeewater of brak grondwater, dat wordt ontzilt door middel van omgekeerde osmose. Dit proces is echter elektriciteitsintensief, waardoor het aldus verkregen zoetwater behoorlijk prijzig wordt. Een logische stap is dan ook het koppelen van duurzame energie en ontzilting. Echter, omgekeerde osmose is gemaakt voor continue werking, terwijl duurzame energie constant fluctueert. EWF heeft een oplossing ontwikkeld die een constant omgekeerd-osmoseproces mogelijk maakt met alleen het gebruik van fluctuerende duurzame energie.

Ondersteuning van Trans-Mad en Wilde Ganzen
Samen besloten de ingenieurs de stichting Elemental Water Foundation in het leven te roepen, om de mensen te helpen die drinkwater het hardste nodig hebben. Deze ANBI-gecertificeerde stichting heeft, samen met de lokale partner Trans-Mad en gesteund door Wilde Ganzen, het project in Efoetsy weten te financieren. Zo kon een geheel op zonne-energie werkend ontziltingssysteem worden geïnstalleerd, dat 15.000 liter drinkwater per dag produceert.

Uren reizen voor water
De manier van leven in Efoetsy – dat de enige middelbare school in de gehele regio heeft, met plek voor 600 leerlingen – is de voorbije jaren steeds meer onder druk komen te staan door de afnemende regenval. Om aan water te komen moeten vrouwen en kinderen uren reizen. Bovendien is dit water vaak ondrinkbaar vanwege het zoutgehalte en verontreinigingen. Ziektes liggen daardoor op de loer. Vanwege de geïsoleerde locatie van Efoetsy, het zoute grondwater in het omringende gebied en de bijna afwezige regenval is ontzilting op basis van zonne-energie een zeer geschikte oplossing.

Duurzaamheid gaat verder dan gebruik van zonne-energie
Het project is op meerdere manieren duurzaam te noemen, niet alleen door het gebruik van zon en zee. Zo is er de betrokkenheid van de lokale gemeenschap bij het operationeel houden van de installatie en de distributie van het water, onder begeleiding van lokale partner Trans-Mad. Door het distribueren en verkopen van water, voor een prijs die de inwoners van Efoetsy kunnen betalen, wordt waarde toegevoegd aan de gemeenschap en kan onderhoud worden gedekt, met als gevolg dat de inwoners nog lang van het drinkwatersysteem gebruik kunnen maken.

De bevolking staat in de rij om het uit zeewater geproduceerde drinkwater af te nemen (foto: EWF).

Meer projecten
Na het geslaagde project in Efoetsy richt de EWF de blik alweer op de toekomst. “De drieduizend inwoners zijn immers niet de enige die last hebben van een tekort aan drinkwater”, stelt de stichting. “Er zijn nog veel meer gemeenschappen in het zuidwesten van Madagaskar en duizenden gemeenschappen wereldwijd waar soortgelijke oplossingen een wereld van verschil kunnen maken. Wij hopen deze mensen te kunnen helpen.” De EWF is in 2017 opgericht door Sid Vollebregt, Luuk Rietveld, Reinoud Feenstra en Hendrik Jan van Glerum, met de missie om waterschaarste op een internationale schaal op te lossen voor de minst ontwikkelde gebieden, door middel van ontzilting aangedreven door duurzame energie. Via fondsenwerving en partnerschappen met maatschappelijke organisaties, NGO’s, het bedrijfsleven en overheden probeert de stichting projecten te realiseren in ontwikkelingslanden. Efoetsy, Madagaskar geldt als de eerste mijlpaal.

Meer informatie over de projecten van Elemental Water Foundation: www.elementalwaterfoundation.com.