Nederlandse klimaatmars roept op tot onderzoek lange termijn

Volgens modelberekeningen van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) bestaat er bij business-as-usual een niet te verwaarlozen risico op circa 1 meter stijging rond het jaar 2100, circa 3,5 meter rond 2300 en circa 6,5 meter rond 2500 (met een maximale stijgsnelheid van circa 1,5 meter per eeuw). Het IPCC geeft echter ook aan dat er volgens minder complexe, semi-empirische modellen een risico bestaat op circa 1,5 meter stijging rond 2100. Onzeker is welke soort modellen het meest betrouwbaar is.
Zeer snelle stijging zeespiegel
Na publicatie van deze IPCC-schatting in september 2013 heeft onderzoeker Eelco Rohling eind 2013 met enkele collega’s een nieuwe schatting gepubliceerd, op basis van gegevens uit het geologische verleden. Volgens hen bestaat er in het slechtste geval een risico op circa 2 meter rond 2100, circa 9 meter rond 2300 en circa 17 meter rond 2500 (met een maximale stijgsnelheid van circa 4,5 meter/eeuw). Zelfs een risico dat een zeer snelle stijging al niet meer te voorkomen is, lijkt niet geheel uit te sluiten. Zie voor de volledige bandbreedte van de schattingen deze twee figuren:

Waarschijnlijk zal de stijging minder groot en snel zijn dan de hier aangegeven bovengrens, maar op dit moment kunnen we daar niet helemaal gerust op zijn. Dat bleek ook uit o.a. een onderzoek van Horton en collega’s, waarin bijna 10% van de bevraagde experts aangaf een dergelijk worst-case scenario niet uit te sluiten is.
Nog 500 jaar beschermd
De Deltacommissie concludeerde in 2008 dat Nederland tegen een zeespiegelstijging van circa 3,5 meter rond het jaar 2200 waarschijnlijk nog goed te beschermen zou zijn. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) denkt dat Nederland bij een stijging van maximaal 1,5 meter per eeuw in ieder geval nog vier tot vijf eeuwen redelijk te beschermen valt.
Alternatieven onderzoeken
Volgens het IPCC lijkt het risico op zo’n snelle stijging verwaarloosbaar, maar een niet te negeren deel van de relevante experts deelt die inschatting blijkbaar niet. De vraag rijst dan ook in hoeverre Nederland ook bij een onverhoopte stijging van meer dan 1,5 meter/eeuw en meer dan 3,5 meter rond 2200, of meer dan 4,5 meter rond 2300, nog tegen het stijgende water te beschermen valt.
Zou Nederland een eventuele stijging van 5-9 meter rond 2300 aankunnen? En nog meer in de eeuwen daarna? Zo ja, op welke manier dan en tegen welke kosten? Zo nee, wat is dan het alternatief? In hoeverre is hiernaar al onderzoek gedaan? Het lijkt voor een duurzame toekomst van Nederland de moeite waard op korte termijn in zulk onderzoek te investeren, zodat we ons bewust zijn van de risico’s die we lopen en kunnen bepalen hoe we daarmee het beste kunnen omgaan.
Lennart van der Linde, Haags Milieucentrum