Muskusrat graaft ‘indrukwekkende gangenstelsels’ in dijken

STOWA doet sinds vorig jaar onderzoek naar de schade die muskusratten aanrichten. Er is immers al lange tijd de nodige discussie over nut en noodzaak van muskusrattenbestrijding. Dit was voor de Unie van Waterschappen vorig jaar aanleiding te starten met een landelijke veldproef waarin onder meer de effectiviteit van muskusratbestrijding wordt onderzocht.

Invloed
Het STOWA-onderzoek richt zich vooral op de vraag hoe groot de uiteindelijke invloed van de door muskusrattengraverij optredende schades is op de hoogte, stabiliteit en daarmee de veiligheid van waterkeringen. Daarvoor willen de onderzoekers bijvoorbeeld meer weten over de (maximale) graafcapaciteit van muskusratten.
Purschuim
STOWA-onderzoeker Margo Akkermans, net afgestudeerd in ‘Wild Life Management’, heeft in Lienden (Waterschap Rivierenland) een gangenstelsel met purschuim gevuld, het laten uitharden en vervolgens met een schop en een graafmachine uitgegraven. “Het gangenstelsel bleek ruim vijf meter en was tot twee meter diep in de dijk doorgedrongen”, vertelt zij in een telefonische toelichting. “De komende maanden wil ik op tien andere locaties in ons land vergelijkbaar onderzoek uitvoeren om de gevolgen van de muskusrattengraverij in kaart te brengen.”
Model
STOWA gebruikt een model om op basis van de gangenstelsels die de muskusratten graven te berekenen in hoeverre waterkeringen verzakken. “Daarbij nemen wij ook andere effecten, zoals piping, mee”, aldus Akkermans. “Ook wil STOWA de effectiviteit van preventieve maatregelen, zoals de aanleg van betongaas of geotextiel, onderzoeken.”
Uit recente cijfers van de Unie van Waterschappen blijkt overigens dat het aantal muskusratten snel afneemt. Vorig jaar werden er voor het eerst sinds 1973 minder dan 100.000 ratten gevangen. In Groningen en Flevoland komt de muskusrat veel voor, maar in Friesland nam het aantal gevangen dieren met 39 procent af.
Exoot
Muskusratten komen sinds de jaren ’50 van de vorige eeuw in Nederland voor. Ze komen oorspronkelijk uit Noord-Amerika en zijn naar Europa gehaald om hun vacht. Het is een exoot die hier weinig natuurlijke vijanden heeft. Muskusratten zijn geduchte gravers en het zijn met name dijken en oevers die het moeten ontgelden, want daarin graven ze hun holen en flinke gangenstelsels. 
Bedreiging
Een muskusrat verzet met zijn gegraaf maar liefst dertien kruiwagens per jaar. Daarom onderzoekt de Unie van Waterschappen tot en met 2016 onder meer hoe ze de ratten het beste kunnen bestrijden, de relatie tussen schade aan dijken en kades en de aantallen muskusratten en het effect van het beschermen van dijken en kades op schade door muskusratten. 
Twee jaar geleden heeft de Dierenbescherming voorgesteld om alle dijken en kaden in Nederland met beton of gaas te bekleden om daarmee het graven door muskusratten te voorkomen. De Unie van Waterschappen vond het vanwege de kosten geen realistische optie. Het kost namelijk 200 euro per meter om zowel de binnen- als de buitenkant van de dijk te bekleden. “Omdat het gaat over 17.600 kilometer dijken en kaden die moeten worden bekleed, zijn de totale kosten ongeveer 3,5 miljard euro, om van het esthetische aspect nog maar te zwijgen”, aldus de Unie van Waterschappen in een persbericht.